ما؛ زبان درد‌مشترک همه زنان

انجمن‌های غیردولتی و فعالان حقوق زنان چه دستاوردهایی برای زنان داشته‌اند؟

ما؛ زبان درد‌مشترک همه زنان

درباره تلاش‌های خودجوش برای کاهش آمار آزار و اذیت زنان در جامعه

ما؛ زبان درد‌مشترک همه زنان

مائده امینی 

همشهری– زنان دیگر ساکت نمی‌مانند. این شاید بزرگ‌ترین و مهم‌ترین دستاورد انجمن‌های خصوصی است که از جان و دل برای حقوق زنان در سال‌های اخیر جنگیده‌اند؛ داوطلبانه، بدون آنکه ریالی از جایی دریافت کنند. آنها انگار که زبانی برای بیان درد‌مشترک همه زنان شده‌اند. «دیده‌بان آزار» و «کارزار منع خشونت خانوادگی» از موفق‌ترین انجمن‌های غیردولتی و فعال در حوزه‌ زنان هستند. هرکدام دغدغه‌های خود را دارند، با موانع مختلفی مواجه بوده‌اند و دستاوردهای خودشان را داشته‌اند. فصل مشترک همه آنها شکستن سکوت زنان است؛ زنانی که بارها و بارها مورد خشونت‌های مختلف کلامی، جنسی و… قرار گرفته‌اند و حالا می‌توانند تجربه‌های خود را با شکستن کلیشه‌های جنسیتی و کنار گذاشتن مفاهیمی مانند شرم و حیا با همدیگر به اشتراک بگذارند.

خشونت علیه زنان به ایران خلاصه نمی‌شود و آمارها در سراسر جهان این حقیقت تلخ را به رخ جوامع می‌کشد. اطلاعات سازمان ملل متحد برای برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، نشان می‌دهد که تقریبا از هر ۱۰زن ۴زن از سمت شریک زندگی خود مورد آزار ‌و اذیت جنسی قرار گرفته‌اند. ۳۷درصد زنان جهان عرب در طول زندگی خود خشونت جنسی را تجربه کرده‌اند و براساس آخرین گزارش سازمان بهداشت جهانی، بیش از ۵۰درصد زنان در تانزانیا توسط شوهر یا شریک زندگی خود مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند که این آمار در اتیوپی به ۷۱درصد می‌رسد. همچنین گزارش سال ۲۰۱۵مؤسسه «اکشن اید» حاکی از آن است که تنها ۱۲درصد زنان در آفریقای جنوبی در محله‌های خود احساس امنیت می‌کنند و ۸۰درصد زنان این جامعه به‌گونه‌های مختلف آزار و اذیت جنسی را تجربه کرده‌اند. از طرف دیگر گزارش جداگانه مؤسسه «توقف آزار و اذیت خیابانی» در بریتانیا نشان داده است که ۳۵درصد زنان این کشور دست‌درازی و لمس‌کردن ناخواسته را تجربه‌ کرده‌اند.

در آمریکا هم در بر همین پاشنه می‌چرخد؛ ۶۵درصد از زنان آمریکایی آزار و اذیت خیابانی را تجربه کرده‌اند. ۲۳درصد از آنها مورد آزار و اذیت جنسی قرار گرفته‌اند و ۳۷درصد از آنها می‌ترسند که شب‌ها بیرون از خانه قدم بزنند.

در ایران آمار قابل اتکایی از خشونت‌ها و آزارها علیه زنان وجود ندارد. اینجا هم کمیت‌مان می‌لنگد. آخرین پیمایش غیردولتی که در سال ۸۳ و در ۲۸استان انجام شده بود، نتایج تکان‌دهنده‌ای با خود به‌همراه دارد: ۶۶درصد از زن‌ها در ایران حداقل یکی از مصادیق خشونت را تجربه کرده‌اند.

متلک انداختن تفریح نیست، جرم است 

پوسترهای نارنجی‌رنگ منع آزار خیابانی را دیده‌اید؟ پایین یکی از محبوب‌ترین ِآنها نوشته شده است: «متلک انداختن تفریح نیست، جرم است». این پوسترها را اهالی دیده‌بان آزار طراحی کرده‌اند.

یک‌سالی می‌شود که کارشان را آغاز کرده‌اند. جمعی از فعالان حوزه زنان، در سال۹۶ تصمیم گرفتند در برابر آزارهای خیابانی علیه زنان نه‌تنها ساکت نباشند بلکه بقیه را هم دعوت به شکستن این سکوت تاریخی کنند. الهه محمدی – دبیر کارگروه رسانه دیده‌بان آزار- در گفت‌وگو با همشهری توضیح می‌دهد: یک سالی می‌شود که روی قضیه آزار خیابانی به‌صورت متمرکز کار می‌کنیم. آزارخیابانی زنان، متأسفانه بسیار فراگیر و شایع است که تقریبا از هر سه زن، یک زن حداقل آن را تجربه کرده است. کارمان را با تولید محتوا، برگزاری نشست‌های خبری، نوشتن و به اشتراک‌گذاشتن تجربه‌ها آغاز و تلاش کردیم این مسئله را به شکل عمومی مطرح کنیم. مدتی بعد هم تصمیمی در دیده‌بان آزار گرفته شد که خروجی آن طراحی پایگاه اینترنتی harasswatch.com  بود. در این سایت، نقشه ایران بارگذاری شده تا افرادی که به هر شکل، هرکدام از مصادیق آزار خیابانی را تجربه کرده‌اند بتوانند با تگ‌کردن مکانی که مورد آزار واقع شده‌اند، روایت خود را بنویسند و حتی جزئیاتی مانند سن خود، روز و ساعت اتفاق را درج کنند.

الهه محمدی- روزنامه‌نگار و فعال حوزه زنان- ادامه می‌دهد: فعالیت‌های میدانی ما از ۸مارس، روز جهانی زن، در سال‌جاری آغاز شد و تصمیم گرفتیم به شکل میدانی شروع به تبلیغ و فرهنگسازی کنیم. با مردم به گفت‌وگو نشستیم و تجربه‌های آنها را شنیدیم و منتشر کردیم و سعی می‌کنیم با باورهای غلط مبارزه کنیم. او می‌گوید: بعد از جدی شدن فعالیت‌ها، بازخوردهای بسیار خوبی دریافت کردیم. انگار که همه یک درد ‌مشترک داشتند؛ دردی که سال‌هاست مسکوت مانده‌ است.

محمدی بر این باور است که همیشه زن‌ها را تشویق به سکوت کرده‌ایم بدون آنکه درنظر بگیریم چقدر فقدان آموزش‌های ضروری این‌چنینی در مدارس، رسانه‌ها، صداوسیما و… حس می‌شود.

او تأکید می‌کند: واقعیت این است که فعالیت فرهنگی به شکل داوطلبانه برای پرکردن خلأهایی که با آن در فرهنگ، سیاست و عرف مواجه هستیم در جامعه ما هیچ جایگاهی ندارد. حتی هیچ آموزشی به فرزندان داده نمی‌شود که اگر در خیابان مورد آزارجنسی قرار گرفتند چه واکنشی از خود نشان دهند و ما تلاش کردیم که خودمان دست به‌کار شویم و این سنت غلط را تغییر دهیم.

او همچنین درباره استقبال مردم از دیده‌بان آزار و فعالیت‌های مدنی و فرهنگی این انجمن می‌گوید: خود مردم در کرمانشاه، اصفهان، کرمان، بندرعباس و… با هزینه شخصی به چاپ پوسترها اقدام  و برای ما گزارشی از عملکرد خود منتشر کرده‌اند. در واقع می‌توانیم بگوییم که همراهی مردم مثال‌زدنی نیست؛ انگار که ما امروز یک تریبون برای همه زنانی که مورد آزار قرار گرفته‌اند، شده‌ایم.

سکوت زنان را می‌شکنیم 

«بزرگ‌ترین دستاورد دیده‌بان ‌آزار شکستن سکوت زنان در حوزه آزار خیابانی است». این را محمدی می‌گوید و ادامه می‌دهد: در کنار شکستن این سکوت لازم بود که همه مصادیق آزار خیابانی به اطلاع افراد جامعه برسد؛ مصادیقی که از متلک و دست‌درازی شروع و گاهی به تجاوز هم تعمیم داده می‌شود. واقعیت این است که درسال‌های گذشته کارزارهای مختلفی بر خشونت خانگی، زنان زندانی و… کار کرده‌اند اما این نخستین‌بار است که گروهی مشخصا به آزار خیابانی می‌پردازد. هیچ قانونی برای منع خشونت خانگی نوشته نشده است. شاید همین کافی بود که کارزار منع خشونت خانوادگی، ۲سال پیش فعالیت خود را آغاز کند. بنفشه جمالی -یکی از فعالان این کارزار- در گفت‌‌وگو با همشهری توضیح می‌دهد: کارزار منع خشونت خانگی، کارزاری مستقل و جمعی بود که همزمان با ۲۵نوامبر راه‌اندازی شد. برای شروع با برگزاری نشستی فعالیت خود را به شکل رسمی، داوطلبانه و با هزینه شخصی آغاز کردیم. او خشونت خانگی را یکی از شایع‌ترین خشونت‌ها علیه زنان در جهان می‌داند و توضیح می‌دهد: از هر سه زن یک زن قربانی خشونت خانگی در جهان می‌شود و این درحالی است که هیچ آماری در این‌باره در ایران وجود ندارد.

برای شروع کار، انجمن منع خشونت خانوادگی شروع به برگزاری کارگاه‌ در شهرهای مختلف کرده و از زنان خشونت‌دیده دعوت کرده است تا در این کارگاه‌ها شرکت کنند و درباره تجربه‌های خود بنویسند.

جمالی هم مانند محمدی، بزرگ‌ترین دستاورد انجمنی که در آن فعالیت می‌کند را شکستن سکوت زنان می‌داند و می‌گوید: پیش از این افرادی که در کارگاه‌های ما شرکت می‌کردند تمایل نداشتند که صحبت کنند. برای تشویق این زنان شروع به پخش کارت‌هایی بین آنها کردیم و روایت‌های آنها را با حفظ حریم شخصی و با دستخط خودشان منتشر کردیم. در مرحله بعد تلاش کردیم که به فرد مورد خشونت قرار گرفته کمک کنیم.

جمالی خبر می‌دهد که این کارزار ۲۵نوامبر امسال به‌کار خود خاتمه خواهد داد و علت را اینگونه بیان می‌کند:‌ از آنجا که فعالیت ما در این حوزه به شکل کاملا داوطلبانه انجام می‌شود، ما با نیروی محدود و حداقل امکانات مواجه هستیم. در این دو سال تلاش کردیم به‌وجود‌آورنده این گفتمان باشیم و در مقابل تضییع حقوق زنان بایستیم. تلاش کردیم هر شهروند پس از خاتمه کار انجمن، خود یک رسانه برای مبارزه با خشونت باشد؛خشونت‌هایی که مصادیق مختلفی دارد، از آشکار‌ترین خشونت‌ها که فیزیکی است گرفته تا خشونت‌های جنسی، اقتصادی و اجتماعی. او گلایه‌هایی هم دارد: وقتی شروع به پیگیری یک مطالبه جمعی کردیم، حداقل انتظاری که داشتیم همراهی حاکمیت با فعالان این حوزه بود اما فعالیت انسان‌دوستانه ما برچسب امنیتی خورد. بچه‌های ما بارها و بارها احضار شدند، مورد بازجویی قرار گرفتند و تحقیر شدند.

بیش از ۱۷۰۰ نفر خواهان تصویب قانونی برای پیشگیری و منع خشونت خانگی علیه زنان شدند

کارزار منع خشونت خانوادگی- بیش از ۱۷۰۰ نفر از زنان و مردان با امضای بیانیه‌ای خواهان تصویب قانون منع خشونت خانگی علیه زنان در ایران شدند.

در این بیانیه، امضاکنندگان با اشاره به آمار بالای خشونت خانگی در ایران و پیامدهای آن، خواهان تصویب قانونی برای منع خشونت خانگی علیه زنان شدند که همه انواع خشونت خانگی در آن جرم‌انگاری شود.

در متن بیانیه ضمن تاکید بر این نکته که «مردم باید بتوانند در قانون‌گذاری مشارکت فعال داشته باشند»، ویژگی‌های قانون مد نظر در ۱۰ بند آمده است.

به اعتقاد امضا کنندگان این بیانیه قانون مورد نظر باید دربرگیرنده‌ی حمایت همه‌جانبه‌ی نهادهای دولتی و عمومی مسئول از افراد خشونت‌دیده و مشارکت فعال آن‌ها در پیشگیری از خشونت خانگی باشد.

در جای دیگری از این بیانیه امضاکنندگان با مهم شمردن امر آموزش، خواهان تصویب قانونی شده اند که:‌ آموزش و آگاه‌سازی یکی از نقاط محوری آن باشد و رسانه‌ها و نهادهای آموزشی را به فعالیت در راستای حساس‌سازی و آگاه‌سازی طبقات و اقشار مختلف جامعه هم‌زمان با شروع آموزش عمومی تشویق کند.

متن کامل بیانیه به همراه اسامی امضاکنندگان در ادامه آماده است:

خواهان تصویب قانونی همه‌جانبه‌نگر برای پیشگیری و منع خشونت خانگی علیه زنان هستیم

خشونت خانوادگی علیه زنان به دلیل رخداد آن در چهاردیواری‌ها،‌ معمولاً امری پنهان است و کمتر از حد واقعی اندازه‌گیری می‌شود؛ با این وجود شایع‌ترین نوع خشونت مبتنی بر جنسیت است. طبق تنها پیمایش ملی در این زمینه (۱۳۸۳) از هر سه زن ایرانی، دو زن از ابتدای زندگی مشتركشان حداقل یک‌بار مورد همسرآزاری قرار گرفته‌اند. علی‌رغم گزارش شیوع بالای خشونت خانگی در این طرح، از آن زمان به بعد آمار ملی دیگری درباره خشونت خانگی ارائه نشده است. تمایل به انکار، تقلیل و فقدان یک تعریف مشخص از این مسئله اجتماعی از سوی نهادهای مسئول در ایران باعث شده، به این امر توجه لازم نشود و بیشتر از نظرها پنهان‌ بماند. از همین رو، انجام هرگونه اقدام جدی و همه‌جانبه ازجمله اقدام قانونی برای حمایت از زنان خشونت‌دیده و حل این مسئله هم به عقب رانده می‌شود. درحالی‌که دامنه و پیامدهای منفی این مسئله همه افراد خانواده و جامعه را در برمی‌گیرد؛ از افسردگی، انزوای اجتماعی، ترس، بی‌قراری و بی‌خوابی گرفته تا سقط‌ جنین، فرار دختران، خودکشی، خودسوزی، همسرکشی، آسیب‌های روانی و جسمی به کودکان و بسیاری از آسیب‌ها و مسائل اجتماعی دیگر.

اگرچه در قوانین کشور در موارد معدودی به برخی مصادیق خشونت در محیط خانه اشاره شده است؛ اما این موارد محدود هم در بسیاری مواقع به‌راحتی به نفع خشونت‌گران تفسیر می‌شوند و بسیاری از زنان در همان مراحل اولیه، از پیگیری قضایی صرف‌نظر می‌کنند. به‌طور نمونه، در ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی ذکر شده که اگر شوهر با وجود توان مالی، به زن خود نفقه و خرجی ندهد یا از دادن خرجی دیگر افرادی که تحت نفقه‌ او هستند، خودداری کند، دادگاه او را از سه ماه و یک روز تا پنج ماه به حبس محکوم می‌کند. با این حال اگر مرد ثابت کند که زن از او تمکین یعنی فرمان‌برداری نکرده است؛ مثلاً قهر کرده و با پای خود به خانه‌ پدر و مادرش رفته است، دادگاه به نفع مرد حکم خواهد کرد. در این قوانین نه‌تنها برای کسانی که در معرض خشونت‌های خانگی قرار دارند و نیازمند حمایت فوری‌اند، فکری نشده است، بلکه بسیاری از زنان سال‌ها برای گرفتن طلاق از همسرانی که خشونت می‌ورزند در راهروهای دادگاه‌ها تنها و سرگردان‌اند. از سوی دیگر، تغییراتی که در الگوهای زیست جامعه صورت گرفته ضرورت تدوین قوانین مناسب، رفع خلأها و روزآمدسازی قوانین را بیش‌ازپیش برجسته‌تر می‌کند.

در پاسخ به همین ضرورت، دو سال پیش جمعی از حقوقدانان در ایران پیش‌نویس «قانون منع خشونت خانگی علیه زنان» را با بهره‌گیری از قوانین ۱۸ کشور مسلمان و غیرمسلمان به‌ویژه در آسیا و آفریقا تهیه کردند. در آذرماه ۱۳۹۵ مقارن با «روز جهانی منع خشونت علیه زنان»، کارزار «منع خشونت خانوادگی» به‌منظور ترویج مطالبه‌ی «تصویب قانون منع خشونت خانگی علیه زنان» از طریق «آگاهی‌رسانی عمومی» راه‌اندازی شد.

به باور فعالان کارزار منع خشونت خانوادگی، خشونت خانگی یک مسئله خصوصی و خارج از نظارت جامعه و قانون نیست پس نباید به‌عنوان امر خصوصی از نظرها پنهان بماند. از همین رو آنها حدود ۳۵۰ روایت از خشونت خانگی را از کارگاه‌های آموزشی-ترویجی، اطلاع‌رسانی‌های خیابانی و کانال‌های ارتباطی مجازی کارزار جمع کرده‌اند تا هم زمان که به شکست سکوت زنان خشونت‌دیده کمک می‌کنند، صدای آنها را پشتیبانی برای تصویب قانون منع خشونت خانگی کنند. در حدود دوسوم این روایت‌ها به ترکیبی از چند نوع خشونت اشاره شده است که نشان می‌دهد این مسئله اجتماعی تا چه اندازه مهم و تلاش برای رفع آن ضروری است.
از سوی دیگر، فعالان کارزار به نقش مستقیم مردم در قانون‌گذاری معتقدند. آنها بر این باورند که بهترین قانون‌گذاران همان افرادی‌اند که چنین رنجی را متحمل می‌شوند و از دل این رنج می‌توانند راه‌حلی رهایی‌بخش پیشنهاد دهند. این باور، درست مقابل مسیری است که دولت و نمایندگان مجلس در ارائه طرح‌ها و لوایح طی می‌کنند؛ ازجمله لایحه «تأمین امنیت زنان در برابر خشونت» که متن آن بدون هرگونه اطلاع‌رسانی و بحث عمومی تدوین شد و تا به امروز هیچ گزارشی از محتوا و تغییرات اعمال‌شده در آن به افکار عمومی ارائه نشده است و طبعاً مشخص نیست تا چه حد مطالبات و نیازهای زنان خشونت‌دیده در آن لحاظ شده است.
از همین رو، فعالان این کارزار به جمع‌آوری نظرات مردم به‌ویژه زنان خشونت‌دیده درباره این پیش‌نویس پرداختند تا با ارائه این نظرات، وکلا را در بازبینی پیش‌نویس یاری کنند. در بین نظرات جمع‌آوری‌شده، اغلب آنها خواستار حمایت فوری از خود به‌عنوان زن خشونت‌دیده و جبران خسارت واردشده از سوی فرد خشونت‌گر بودند. آنها خواستار آن هستند که روند قضایی عادلانه‌ای برایشان به وجود بیاید، حق طلاق داشته باشند، بتوانند از فرزندان خود در محیطی امن مراقبت کنند، در محیطی امن برای استقلال اقتصادی خود تلاش کنند، کسی که خشونت می‌ورزد به‌واسطه قانون از محل زندگی، کار و تحصیل آنها و نزدیکانشان دور نگه داشته شود و در موارد ضروری خانه امنی باشد که به آن مراجعه کنند.

بر همین اساس ما فعالان کارزار منع خشونت خانوادگی و دیگر فعالان اجتماعی و حامیان این مطالبات، خواستار آن هستیم که هر چه سریع‌تر قانونی برای پیشگیری و مقابله با خشونت خانگی در ایران تصویب شود. از آنجا که معتقدیم مردم باید بتوانند طرح قانونی به مجلس ارائه دهند و مستقیم در قانون‌گذاری مشارکت کنند، منتظر بررسی و در نظر گرفتن پیشنهادهای متن «قانون منع خشونت خانگی علیه زنان» هستیم؛ پیشنهادهایی که مبتنی بر نظرات وکلای مدافع حقوق زنان و زنان خشونت‌دیده است. ما خواستار آن هستیم، قانونی تصویب شود که:

۱-  خشونت خانگی و انواع (خشونت جسمی، روانی، جنسی، اقتصادی، اجتماعی و عرفی) و مصادیق آن را جرم‌انگاری کند.

۲- دربرگیرنده‌ی حمایت همه‌جانبه‌ی نهادهای دولتی و عمومی مسئول از افراد خشونت‌دیده و مشارکت فعال آنها در پیشگیری از خشونت خانگی باشد؛ ازجمله وزارتخانه‌های «کشور»، «آموزش‌وپرورش»، «بهداشت، درمان و آموزش پزشکی»، «تعاون، کار و رفاه اجتماعی»‌،‌«علوم، تحقیقات و فن‌آوری»، سازمان «بهزیستی کشور»، نیروی انتظامی و نهادهای عمومی نظیر شهرداری‌ها و نهادهای وابسته به حاکمیت نظیر صداوسیما.

۳-  به ایجاد واحد ویژه رسیدگی به خشونت خانگی علیه زنان در مراکز قضایی و انتظامی، با حضور قاضی و پلیس زن و آموزش مستمر ضابطان قضایی و انتظامی حکم کند.

۴- به تقویت جامعه مدنی کمک کند و نهادهایی که در زمینه‌ مقابله با خشونت خانوادگی فعالیت می‌کنند را به رسمیت بشناسد، اجازه‌ی فعالیت آزادانه را برای آن‌ها فراهم و در صورت لزوم از اقدامات آن‌ها حمایت کند.

۵-  آموزش و آگاه‌سازی یکی از نقاط محوری آن باشد و رسانه‌ها و نهادهای آموزشی را به فعالیت در راستای حساس سازی و آگاه‌سازی طبقات و اقشار مختلف جامعه هم‌زمان با شروع آموزش عمومی تشویق کند. همچنین، نهادهای آموزشی و علمی را به تولید محتوای علمی و پژوهشی مرتبط فرابخواند و سازمان‌های دولتی را برای تخصیص بودجه‌ای برای این کار ملزم کند.

۶-  به‌جای تمرکز صرف بر مجازات خشونت‌گر به راه‌کارهای پیشگیرانه و جبران آسیب و صدمه ایجادشده توسط خشونت‌گر توجه بیشتری نشان دهد و درمان خشونت‌گر را در کنار جبران آسیب وارد شده به خشونت‌دیده در نظر گیرد.

۷-  حمایتگر باشد و از طریق اقدام سریع برای توقف خشونت و حمایت از خشونت‌دیده از او و اطرافیان او حمایت کند. شهادت خشونت‌دیده و مطلعان و افراد نزدیک به وی را قبول کند و از آنها به‌ویژه اگر در معرض خطر هستند محافظت کند.

۸-  ایجاد خانه‌های امن و مراکز حمایتی از زنان خشونت‌دیده در سراسر ایران را در دستور کار قرار دهد و از سازمان‌های مردم‌نهادی که به تأسیس خانه امن اقدام می‌کنند حمایت انتظامی به عمل آورد و از آنان حمایت کند

۹-  حمایت اقتصادی از زنان خشونت‌دیده و توانمندسازی آنان را در دستور کار قرار دهد.

۱۰-  در صورت بروز هر کدام از انواع خشونت‌های نام برده توسط همسر، برای خشونت‌دیده‌ حق طلاق و نگهداری از فرزندان قائل شود.

اسامی امضا کنندگان به ترتیب حروف الفبا:

آتوسا خراسانی، آذر جعفری، آذر خسروی، آذر فخری، آذین رضاییان، آرام فرزین، آرزو اشرفی گودرزی، آرزو امامی، آرزو باطنی،  آرزو خالقی، آرزو سلامی، آرزو شربتی، آرزو طافی، آرزو نقیلی، آرش امیرخانی، آرش فرزین، آرش فروهر، آرش کلهر، آریا رفعت، آریا فضل الله، آریانا بزرگی، آزاده آزاد، آزاده ابراهیمی، آزاده پوراخلاقی، آزاده خرازی، آزاده دواچی، آزاده سلیمانى، آزاده عظیمی، آزاده کاکاوند، آزاده کرمی، آزاده مافی، آزاده معظمی، آزاده مولوی، آزیتا پورسیدی، آسیه سرمدی، آلاله هراتی زاده، آلما حجازی، آمنه خبازی، آمنه موسایی، آناهیتا پهلوان، آناهیتا تیموری، آناهیتا راز، آناهیتا هراجی اصفهانی، آنجلا احراری، آوا برزگر، آوا فرخى، آیلا عراقی، آیدا ابروفراخ، آیدا جمشیدی، آیدا جودکی، آیدا دارابی، آیدا رحیمیان، آیدا فرازی، آیدا مصباحی، آیدا مهرابی، آیدا مهرارا، آینا قطبی یعقوبی، آیناز پیراوی، ابتسام مرشیدیان، ابوالفضل گل تبار، احترام شادفر، احسان رازقی، احسان رضائی، احسان شربف ثانوی، احسان محمودی، احسان مرادی، احمد بشیری، احمد بیات، احمد پورابراهیم، احمد زاهدی لنگرودی، احمد فشخورانی، احمد مشعوف، احمد مظفری، احمدرضا ابوطالبیان، احمدرضا پرهوده، احمدرضا پورشمسی، احمدرضا نظری، اختای حسینی، ارسلان دارابی، ارغوان اشترانی، ارغوان امینی، اسرا قربانی، اسرین اردلان، اسما ابراهیم‌زادگان، اسما صارمی، اسماعیل رحمانی‌خواه، اسماعیل شامبیاتی، اسماعیل فتاحی، اشرف امینی، اشرف طاهری، اصلان شیعتی، اعظم احمدوند، اعظم اکبری، اعظم جلایی، اعظم راستی، اعظم سادات ریاحی، اعظم عباسپور، اعظم فرهمند راد، اعظم محمدی مقدم، اعظم مهدویان، اعظم یوسف زاده، افتخار حسینی، افرا رضاقلی زاده، افسانه خانمحمدی، افسانه صالحی، اقدس مصداقی، اكرم بلندقامت، اکرم ابراهیمی، اکرم احقاقی، اکرم ارشادیان، اکرم ترکیان، اکرم حبیب الهی، اکرم صادقی فر، اکرم مددی، الاهه شکرایی، الف آویشن، المیرا رضاقلی زاده، المیرا بهمنی، الناز خوارزمی، الناز دیمان، الناز عباس پور،  الهام آخوندی، الهام آقاخانی، الهام احمدیان، الهام بحرینی، الهام حیدریان، الهام دشتی، الهام زنگنه، الهام زهره وند، الهام سالاری، الهام شیردل، الهام صفری، الهام عابد عبادی، الهام عابدینی، الهام عظیمی، الهام غلامی، الهام کارگر، الهام لقایی زاده، الهام محمدی، الهام مونسی، الهام نجیب زاده، الهه آذین، الهه باقری، الهه حاتم اوشانی، الهه ذگردی، الهه سعادت، الهه علوی، الهه گل سنبل، الهه محمدی، الهه نوری، الهه نوری اقدم، الهه هدایتی، الیزا شیرازی،  الیکا عظیمی جاهد، امیر پورصادقیان، امین مرادی، امید زراعت کار، امیر حسین کارآمد، امیر حسینی، امیر خلیل زاده، امیر روان، امیر زندی، امیر صفری، امیر علیزاده، امیر فصیحی، امیر قاسم زاده، امیر مرادی، امیر ناظمی، امیر هروآبادی، امیرحسین بازرگانی، امیررضا ناجی، امیرزراعتی، امیرمسعود پورموسی، امین آریا،‌ امین تاجی، امین حریری، امین شاهسونی، امین شورابی، امین عباسی، امین مظفری، امین ملک زاده، امین نادریان، امین واعظی، امینه محمودی، اندیشه جعفری،‌ انسیه ابراهیمی، انسیه حسامی،‌ انسیه سیاوش، انسیه مهربانی، انوشه مشعوف، ایران ابراهیمی، ایرج افتخاری، ایرج جودکی، ایمان شجاعی، ایمان شهنوازی، بابک شیریزاده، بابک طباطبایی، بابک نیستانکی، بامداد موجانی، بتی بریران، بردیا تقی پور، بلال مرادویسی، بنفشه بابایی، بنفشه جمالی، بنفشه رضاییان، بهار دلبری، بهار رضایی، بهار ره، بهار شهرابی، بهار عاشوری، بهار گودرزی، بهارک اعتمادی، بهاره احمدی، بهاره اسلامی، بهاره افتخاری، بهاره حیدریان، بهاره رحمانی، بهاره عادلی، بهاره مرادی، بهاره هدایت، بهرام امجدی، بهروز علوی، بهزاد لکزایی، بهزاد منسوجی، بهزادحسن سده، بهمن احمدی مهنه، بهناز حسینی، بهناز راشدی، بهناز شریفی، بهناز کاسی، بهناز متین، بهنام معدندار، بیتا شفایی، بیتا صیاد، پارمیس معاف، پانته آ ساوجی، پانته‌آ جمالی، پانته‌آ سهیلی بابک، پانته‌آ میثاقی، پانیذ نوربخش، پردیس بهرامی، پردیس صفری، پرستو امین ٱقایی، پرستو دهدارپسند، پرستو شمس، پرستو فاطمی، پرستو فروهر، پرستو قربانی، پرك قدس، پرنیان عنبری، پرنیان عیسی زاده، پروانه زارعی، پروانه صادقی، پروانه نورآبادی، پروانه یانوق، پروین مختاری، پروین آبخودارستانی، پروین امیری، پروین ذبیحی، پروین ضرابی، پروین کریمی، پروین محمدی، پری نشاط، پریسا كریمی، پری مظهری، پریا بختیاری نژاد، پریا رحیمی، پریا رضایی، پریچهر نعمانی، پریچهرمرادی، پریسا داج، پریسا دین پژوه، پریسا شاه کرمی، پریسا شهابی، پریسا شیرخانی، پریسا فرزین، پریسا فیضی، پریسا مرادی، پریناز پورعابدین، پریناز صالحی، پگاه خانی، پگاه فاطمی، پگاه فرشچی، پوران اسماعیلى، پوران شادمانی، پوریا قاسمی، پوریا نایبیان، پوریا پورغلامعلی، پوریا صادق حسنی، پوریا طالب حسنی، پونه پیل رام، پویا افشین، پویا قلی پور، پویه مددی، پیام صبا، پیرایه مرادنژاد سرخکلایی، پیمان فلاح، تارا اکبرشاه، تارا بهاران، تبسم کیا، ترانه راد، ترانه علیدوستی، ترنج ضیایی، ترنم ارزنده، ترنم بالی، تکتم ساجدی، تهمینه پرتوی، تهمینه تهمتن نژاد، تهمینه رضائیان، توران كیان ارثى، توران همتی، تینا آزموده، تینا خسروانی، تینا قدمی، ثریا باغستانی، ثریا صالحی ناغانی، ثمر صارمى، ثمین چراغی، ثمین فخری، ثمین فرحزادی،‌ ثنا امیردیوانی، ثنا جباری،‌ ثنا صنعت‌گر، جاسمین علی خان، جلوه جواهری، جمال عاملی، جمیله ال یاسین، جمیله بیات،‌ جمیله روح زنده، جمیله محبعلی، جهاندخت امین نیا، جوانه خردمند، جیران رشیدی، چیمن قربانی، حامد بهرامیان، حامد بیات،‌ حامد درخشانی، حامد ذوالفقاری،‌ حامد فرمند، حامد محمودی، حامد یعقوبی، حانیه جلیل وند،‌حانیه خلیلی، حبیب اله گودرزی، حبیب سعادتی، حدیث كردی، حدیث یاستی،‌ حدیث حیدری، حدیث فراهانی زاده، حدیث کرامتی، حدیث میرزائیان،‌ حدیثه ابراهیمی،‌ حدیثه حسینی، حسن آل علی، حسن اسدی زیدآبادی، حسن اکبری نیا، حسن زارع، حسن مهدیلی، حسن نایب هاشم، حسین گشانی، حسین بیات، حسین رئیسی، حسین رهنما، حسین سعادت، حسین عباسی، حسین مهدوی، حلیم طوبایی نسب، حمید رضا علیم، حمید صالحی، حمید ناظمی، حمید نظری، حمیدرضا ابراهیمی، حمیدرضا پاشایی، حمیراغفرانی، حنا روشنی، حنانه رحیمی، حورا شمیم،‌ حوری خانپور، خاطره میرشکار،‌ خجسته رسولی،‌ خدیجه سعید پور ماسوله، خدیجه پاک ضمیر، خدیجه حسینی،‌ خدیجه کردستانی، خدیجه هاشمی،‌ داتام مساوات، داریوش آشوری،‌ داریوش فیروزی،‌ دامون بهرنگ، درسا کوشکی، دلارام علی، دلبر پاک نیا، دلشاد دست مرد، دنیز غفاری، دیبا رازبری، راحله امینی، راحله پوررمضان، راحله دشتی، راحله مرغ اندازی، راشین افتخاری، راضیه افتخارى، راضیه جوکار، راضیه حمزه لو حسین آبادی، راضیه رئیسی‌، راضیه رافع، راضیه ناطق، رامک دهقانپور، رامین افضلی، رامین بیات، رامین محمودی، رز هاشمی، رزا منصور، رسول محبی، رضا ابدالی، رضا اسکندری، رضا افروزی، رضا بختیاری، رضا بهرامی، رضا بیات، رضا خباز، رضا خدام، رضا سپه‌وندی، رضا شبانكار، رضا علیخانی، رضا موسوی، رضا میرزاجانزاده، رضوان صدقی نژاد، رضوان مقدم، رضوان نامجو، رعنا حسن زاده، رعنا نظری، رقیه قوامی، رقیه حسینقلی زاده، رقیه رحمانی، رقیه کارگر، رقیه لطف الهی، رکسانا کافی، رها ایرانمنش، رها عمرانیان، رها کویری، روحی شفیعی، روزبه سرحدی، روژا روشن، روژان بابایی، روژان جلیلوند، روشنك نجفی، روشنک به‌نیا، روشنک طهوری، روشنک قاسمی، روناک ویسی، رویا رحیمی دهبان، رویا شامبیاتی، رویا شاه محمدی، رویا شهرابی، رویا شیرزاد سمسار، رویا عزیزی، رویا فقیدی، رویا قریشی، رویا نجارباشی، ریحانه (زهرا) جدیدفرد، ریحانه سلیمانی، ریحانه فرنقی زاد، ریحانه کاظمی، ریحانه ناصری، ریحانه نجفی کوپایی، ریضا عباسی، زارا امجدیان، زارا ربیع، زاهد محمدپور، زری چراغی، زهرا آقاخانی، زهرا احمدلو، زهرا احمدی، زهرا اردمه، زهرا اسدی جرجافکی، زهرا اصغری،‌ زهرا اکبری، زهرا ایوقی،‌ زهرا بابایی، زهرا بدیعی،‌ زهرا بزرگی، زهرا بهنام، زهرا ترابی، زهرا ترابی دریاسری، زهرا ثنائی، زهرا جانوند، زهرا جهانبانی، زهرا چگینی، زهرا حاجی حسنی، زهرا حاجی زاده، زهرا حدادی، زهرا حیدری، زهرا خلجی، زهرا دبستانی، زهرا رجایی، زهرا رحمانی، زهرا رهنمای، زهرا روحی، زهرا زارع مویدی، زهرا سادات آقامیری، زهرا سبستانی، زهرا سلامتی، زهرا شانیار، زهرا عرب سرخی،‌ زهرا عزتی،‌ زهرا فخرایی، زهرا فرحانی، زهرا فیروز،‌ زهرا قربانی، زهرا قلی زاده،‌ زهرا قهرمانی، زهرا کرباسی، زهرا کمالی دهقان،‌ زهرا محمدی، زهرا محمدی مقدم،‌ زهرا مهرعلی، زهرا مهری، زهرا نوروزی، زهرا نیکپور،‌ زهرا یاوری،‌ زهرا یوحنایی،‌ زهره اسدپور، زهره ارزنی، زهره انتظار، زهره ایرانی، زهره بابایی، زهره ترابی، زهره تفتیان، زهره توسلی، زهره جمشیدی، زهره حیدری شاهی، زهره رجبی، زهره سعیدی، زهره شهسواری، زهره صادقی، زهره فرجزاده، زهره قرهی‌، زهره قهرمانی، زهره گلدار، زهره گودین، زهره وزیری، زینب رحیمی، زیبا حسین دوست، زیبا صالحی، زیبا عبدزاده، زینب امینی، زینب ایرانپور، زینب جهانبانی، زینب حسینی، زینب حضرتی، زینب خلیلی،‌ زینب رضوی، زینب زبرجدی شیرازی، زینب سرویها،‌ زینب غلامی،‌ زینب کاوری زاده جو، زینب گیوی،‌ زینب لطفی،‌ زینب مولودی،‌ ژاله بحیرایی، ژیلا سعادت، ژیلا صالحی، ساحل مقدم، سارا آرین مهر،‌ سارا آقائی لیاولی،‌ سارا الشریف،‌ سارا الیاسی، سارا بابازاده،‌ سارا برزگر،‌ سارا بوربور، سارا جباری،‌ سارا جعفری،‌ سارا جعفریان،‌ سارا حسینی،‌ سارا خرم نهاد،‌ سارا راهپیما، سارا رزم، سارا رفیعی،‌ سارا رهایی مهر، سارا زمانی، سارا سلطانی مقیم، سارا شهرکی،‌ سارا صحرانورد فرد، سارا فتاحی،‌ سارا فیروز، سارا کرمانیها، سارا گران، سارا محمدپور، سارا مرتضوی، سارا مستقیمی، سارا منیعی، سارا مهدی زاده، سارا نجاتی، سارا نظری، سارا نعمت الهی، سارا نوروزیان، ساره اسدی، ساره كردی، ساسان حنیف نیا، ساغر صابر، ساغر غیاثی، سالومه رحیمی، سالومه سارابی، سالومه کلاه چیان،‌ سامره بینش، سامی رحیمی، ساناز رجبی سهریزی، ساناز صفایی، ساناز محسن‌پور، ساینا صابری، سپیده صحرانورد، سپیده ثقفیان، سپیده جدیری، سپیده زبردست، سپیده صفاریان، سپیده عادلی،‌ سپیده فرجامی، سپیده فروزان،‌ سپیده کریمی، سپیده مرادپور، سپیده مسرور،‌ سپیده نادمی،‌ ستاره باقرى،‌ ستارە احمدی، سحر امیری، سحر بابایی، سحر بسطامی، سحر بهروش، سحر خسروی، سحر درخشانی، سحر دیناروند، سحر ذاکری، سحر رئیسی، سحر رستمی، سحر زینالی، سحر سلحشور، سحر سیاح، سحر صراف،‌ سحر صفری، سحر فرح‌بخش، سحر فیض، سحر قلیزاده، سحر محمدیان،‌ سحر منصوری، سحر نجفی، سحرنصیری،‌ سروش صمدی، سروگل رئیسی، سروناز احمدی، سروه سعدی، سعادت پیرانی، سعدیه میرکی،‌ سعیده امامی نیا، سعید پاکسرشت، سعید تاجیک،‌ سعید حسینی،‌ سعید شهرکی، سعید عباس نژاد، سعید مرادی، سعید مستی، سعیده ابراهیمی، سعیده السادات سجاد،‌ سعیده جعفرپور، سعیده راوند، سعیده شریعتی، سعیده عسگری، سعیده علیپور چرندابی، سعیده قاسمی، سعیده کشاورزی، سعیده مختاری، سکینه پیراحمدی، سکینه مصطفایی، سلاله احمدی، سلاله صالحی، سما زارع، سما نجفی، سمانه ابولپور، سمانه بایسته، سمانه خادمی، سمانه سرلک، سمانه موسوی، سمیرا اسلامی، سمیرا حسن كاویار، سمیره رضوان شمیرانی، سمی رضوان، سمیرا حاتمی، سمیرا حسینی، سمیرا رضازاده، سمیرا شعبان، سمیرا شیرزادی، سمیرا عبدالهی، سمیرا عبدلی، سمیرا قوی پنجه، سمیرا قوی پنجه نوبیجاری، سمیرا محمدی، سمیرا مرادی، سمیرا مستعلی، سمیرا والی، سمیرا میس غفوری، سمیره رضوانی شمیرانی، سمیه افراشته، سمیه جاهدعطائیان، سمیه جواهری، سمیه حسینی، سمیه ساکی، سمیه شعبان نژاد، سمیه شمالی، سمیه علیزاده، سمیه فلاح، سمیه محمدی، سمیه مسرور، سمیه مهراب نیا، سمیه میرزایی، سمیه نظری ، سنور آزاد، سها احمدی، سها ایزدی، سهیل کیایی،‌ سهیلا خانزاده، سهیلا دریایی، سهیلا رجب‌پور،‌ سهیلا شهسواری، سهیلا عباسپور، سهیلا محمدپور، سودابه جعفری، سودابه محمدپور، سوسن ذاکری، سوسن مسلمی، سوسن نجاتی، سوفیا یزدان، سوگل خباز، سوگل هاشمی، سولماز تبریزی، سونیا پناهی، سونیا رشیدی، سونیا محمدی، سید یاسین اشرفی مسافری، سیده حدیثه سمائی، سیده هدیه معافی مدنی، سیمین صیاد زاده، سیامک رحمانی، سیامک زمانی، سید امیرحسین صفوی، سید جلال الدین موسوی، سید جواد نوریان، سید حسین ابوتراب، سید روح اله فرح، سید روح‌الله هوایی، سید کیارش رضوی، سید محمد جواد خراسانی، سید نیما اورازانی، سیدمحمدرضا رجایی رامشه،‌ سیده سارا حسینی،‌ سیروان داودی، سیروس سلطانی، سیما احسان خواه، سیما بیورانی، سیما حیدرزاده، سیما زمانی، سیما ساکنی، سیما ستاری، سیما سلمانی، سیما عبدزاده، سیما مولایی، سیمن میمندی، سیمین عزیزمحمدی، سیمین فروهر، سیمین کاظمی، سیمین ولی،‌ سینا عامریان،‌ سینا موسوی فرد،‌ شاداب على بلندى،‌ شادان محمدپور،‌ شادی رصدی، شادی فروغی،‌ شادی مظهری،‌ شاهسونی،‌ شاهین ابراهیمی،‌ شاهین نوبخت، شایان احدی،‌ شبنم اعتمادزاده،‌ شبنم بزرگی،‌ شبنم مجیدی، شراره مرحمتی،‌ شراره مفاخری، شرمین مجتهدزاده،‌ شعله الهی،‌ شعله زمینی،‌ شقایق خسبخی، شقایق شعیبی، شقایق عبادی، شقایق مردانی،‌ شقایق نواب پور، شقایق وحیدی،‌ شكوه وكیلى،‌ شکوفه آذرماسوله، شکوفه گوهرچین، شکوفه منصوری، شکیبا پورنیا،‌ شکیبا صابریان، شمیم شرافت،‌ شهام نراقی جلیلی، شهرام ایران محالی،‌ شهرام جمال زاده،‌ شهرزاد شاه حیدری پور، شهرزاد صادقی مقدم، شهرزاد قهوه رخی،‌ شهره عشقی،‌ شهلا اعزازی،‌ شهلا بابازاده، شهلا فروزانفر، شهلا کوزه گر، شهلا یوسفی، شهناز بابایی، شهناز رحمتی،‌ شهناز گیشگی،‌ شهین غلامی،‌ شهین منوچهرپور، شیدا حقیقی، شیدا لطفی،‌ شیدا واقف، شیداک محقق، شیرین برومند،‌ شیرین علیزاده ،‌ شیرین کردی، شیرین کریمی،‌ شیلا امیری، شیلا شیلر، شیما آقانژاد ،‌ شیما احمدی، شیما تدریسی،‌ شیما ستوده، شیما قریشی،‌ شیما کارگرفرد، شیما محمدی، شینا دایان،‌ شیوا مفاخر، صادق بوبرد،‌ صبا ابراهیمی، صبا خدابنده‌لو،‌ صبا رضایی، صبا سلطانی،‌ صبا عبدزاده، صبا لطیف‌پور، صبا هروی، صبیحه سهرابی، صدرا سعادتی،‌ صدف کشف نما،‌ صدف محسن خانی،‌ صدیقه پاك ضمیر، صدیقه ترکیان،‌ صدیقه مومن نیا، صغری حیدری، صغری میرزایی، صفا نیسی، صفورا اسحاقی،‌ صفورا چریکی، صفیه اسدپور، صفیه اقدام دوست، صفیه رمضانی نژاد، صنم غریب زاده،‌ صهبا نیک رفتار، طاهر رهبری،‌ طاهره بهرامی، طاهره جعفری،‌ طاهره رشیدی،‌ طاهره فیروز‌،‌ طاهره کریمی، طاهره لامعی،‌ طلا ابراهیمی،‌ طلوع دماوندی،‌ طلیعه حسینی، طنین عصفوری،‌ طیبه آخوند،‌ عابد شکوری،‌ عارفه رشیدیان، عارفه نظام آبادی، عاطفه ابراهیم نژاد، عاطفه ابوالحسنی، عاطفه افضلی، عاطفه پناهی، عاطفه تمجیدی، عاطفه چوپانی،‌عاطفه رنگریز، عاطفه زاهد،‌ عاطفه صفری،‌ عاطفه علیپور،‌ عاطفه عیدی،‌ عاطفه لامعی، عاطفه محمدی،‌ عاطفه نکویی، عالیه اقدام دوست،‌ عالیه مطلب زاده،‌ عباس احسانی پور، عباس محمدصادق پور دیل، عرفان ترابی، عشرت محمدحسن، عطا امانی،‌ عطا جهانگیری، عطیه احمدیان، عطیه کوهستانی،‌ عطیه مکاری،‌ عطیه ملک زاهدی، عطیه نیک جوانی، عطیه هوشمند، عظیمه صداقت، عفت کوچکی،‌ عفی صالح،‌ علی باغدولابی، علی احمدی،‌ علی احمدی نیا، علی ایزدی، علی تقویان، علی حاجوی، علی حسینی ، علی راستی، علی رحیمی مقدم، علی رضایی، علی رنجبر، علی سلیمانی راد، علی صیادی، علی طایفی، علی عبدی انبوهی، علی فتوتی، علی محب، علی محمدزاده، علی محمدی، علی محمدی نیا، علیرضا بکتوسان، علیرضا حق پناهی، علیرضا حمزه‌ای، علیرضا مرزبان، غزال محسن پور، غزاله حبشیانی، غزاله شریف، غزاله عقیلی، غزاله میرناصری، غزل چهرازی، غزل رضایی، غزل کریم بیگی،‌ غزل میرناصری، غنچه رهروی،‌ غنچه قوامی، فائزه امینی، فائزه درخشانی، فائزه شفقتی، فائزه عباسی، فائزه کیانژاد، فائزه مرادی، فائزه موسوی، فاضله خلیلی نژاد، فاطمه ابراهیمی، فاطمه ازگلی، فاطمه السادات میرحسینی، فاطمه اله نژادی مهرآبادی، فاطمه امیرجان، فاطمه ایرانی نژاد،‌ فاطمه پاکدامن،‌ فاطمه پروازی، فاطمه ترابی، فاطمه تقی پور، فاطمه جباری، فاطمه جعفری، فاطمه جهانی، فاطمه حامی، فاطمه حسن سده، فاطمه دادرس، فاطمه داودی، فاطمه دهمرده ، فاطمه ذوالفقاری، فاطمه رادین مهر، فاطمه رحمانی، فاطمه رحمانی فرد، فاطمه رضایی، فاطمه رفیق دوست، فاطمه رمضانی، فاطمه رومیانی، فاطمه زینالی، فاطمه سادات فیض، فاطمه سادات قافله باشی، فاطمه سعیدی، فاطمه شریعت، فاطمه شمس الدینی، فاطمه طیبی فرد، فاطمه عابدی، فاطمه عادلی، فاطمه عسکری، فاطمه علی نیا، فاطمه قریبی، فاطمه قنبری مطلق، فاطمه كریمی، فاطمه کارخانه، فاطمه کریمخان، فاطمه کریمی، فاطمه کیا، فاطمه لعل دولت آباد، فاطمه محمودی، فاطمه مدیری، فاطمه مسجدی، فاطمه موسوی، فاطمه مومنی کرباسدهی، فاطمه نصیر، فاطمه نصیری، فاطمه نیک صور، فاطمه نیکویی دوگاهه، فاطی حاجی، فاطیما پایندان، فاطیما ترابی، فاطیما محمدی، فاطیما مومنی، فتانه صادقی، فخری شادفر، فدرا رضایی، فرامرز معتمد، فرانك شیرزادی، فرانک فرید، فرح زمانی، فرح طاهری ، فرح کمانگر، فرخ سلطانی، فرخ لقا پرتوی، فرخ محمدپناه، فرخنده جبارزادگان، فرخنده جعفرى دودران، فرزاد صحرائی، فرزانه جعفرزاد راد، فرزانه جلالی، فرزانه حدادزاده،‌ فرزانه خدادادزاده، فرزانه دلاوری، فرزانه رضایی، فرزانه سید سعیدی، فرزانه ضیغمی، فرزانه فرهمند، فرزانه نبی الهی، فرزانه نثاری، فرشاد اعظمی، فرشاد عباسپور، فرشاد قره داغی، فرشته آزاددهقان، فرشته ابراهیمی، فرشته احمدی، فرشته اخلاقی، فرشته امانی، فرشته صحرانورد فرد، فرشته طوسی، فرشته عبدی، فرشته فهیمی، فرشته وزیری نسب، فرشید نظری ، فرشید زمانی، فرشید غضنفرپور، فرناز اسدی، فرناز فرشادنیا، فرنوش ارباب شیرانی ، فرنوش كیوان داریان، فرهاد رجبی پور، فرهاد فرهمند، فرهاد کریمی نژاد، فرهاد محمودی، فرهنگ عمرانی، فروزان یوسفی، فروغ درویش، فروغ سمیع نیا، فروغ عنایتی، فروغ قدس، فروغ قیاسوند، فروغ گرامی پور، فروغ محمدی، فریبا داودی مهاجر، فریبا رمضان زاده، فریبا صهبا، فریبا ظریفی، فریبا غلامرضایی، فریبا مخبر، فریبا مرادی پور، فریبا نوروز زاده، فریبا هاشمی،‌ فرید لطف آبادی،‌ فریده بزرگی،‌ فریده ذاکری، فریده موسوی،‌ فهیمه گودرزى، فهیمه انصاری، فهیمه بهبودی،‌ فهیمه ترابی،‌ فهیمه رمضانی، فهیمه فرزین فر،‌ فهیمه فرشی، فیروزه مهاجر، فیروزه  ده بزرگی، فیروزه پوررمضان،‌ فیروزه فیروز، قربان طاهری،‌ قربانعلی قهرمانی،‌ قمر فلاح،‌ كامیل احمدى، كیانا حسینى، کامرن صباغی، کبری خواجوی سه گنبد،‌ کبری مهدی پور، کبری واعظی، کتی ایرانی،‌ کریم مردانی،‌ کژال صالح پور، کسری راشد، کلثوم امن زاده، کوثر جلال کمالی،‌ کوردستان شاهمرادی، کوشا اثیمی، کیانا ایرانی،‌ کیمیا ذاکری، کیمیا صابری،‌ کیمیا مهدیپور، کیوان عزیزی،‌ گل رخ حضرتی،‌ گل نسا صدری نسب،‌ گلاله ابراهیمی،‌ گلاله وطن دوست، گلاویژ قربانی،‌ گلناز رضایی،‌ گلیتا حسین پور اصفهانی، گیتی عدالتی، گیتی سلیمانی، گیتی شایان،‌ گیسو رهبری، لادن خوش بین، لادن زحمتکش،‌ لادن شفیعی، لاله اسكندری، لاله شمیرانی، لاله كیوانی، لاله گنجی، لعیا شهریوریان،‌ لیلا رحمانی، لیلا شفاعی، لیلا عطایی دادوی، لی‌لی بوکا، لیدا فرهاد، لیلا آشور، لیلا ارشد، لیلا اسدی، لیلا بهرامی،‌ لیلا بهشتی‌فر،‌ لیلا حبیبی، لیلا خانزاده،‌ لیلا سیف اللهی، لیلا شکیبا، لیلا صانع،‌ لیلا طاقونکی، لیلا عنایت زاده، لیلا غجه بیگ، لیلا کرمانی نیا، لیلا ملایی جابری ، لیلا یوسفی، لیلی تقی پور، م. سنماری،‌ مادح جمشیدی،‌ مارال صاره راز،‌ ماری کورانی،‌ ماندانا حسین دوست،‌ ماندانا قنبری، ماندانا نیک بخش، ماهرخ جعفری، ماهرخ فرهمند، ماهرخ همتی، ماهنوش كوهی، ماهنی حجتی، مبین بختیارپور، مبینا صابری، مبینا غلامی، متین شرفی، مجتبی مرتضویان، مجتبی توشه خواه، مجید غفوری، مجید کریمی، محبوب دربانی، محبوبه آقایی، محبوبه باقریان، محبوبه حاجی صادقیان،‌ محبوبه سعادتی،‌ محبوبه مزارعی، محترم صادقی،‌ محدثه جوکار، محدثه قدیمی، محسن رامرودی، محسن رجبی، محسن محولاتی، محسن هاشمی، محسن یحیایی، محمد احمدی، محمد ایوبی، محمد جواد طواف، محمد حاجی حیدری، محمد حسین تدین، محمد خلیلی، محمد خواجه میرزائی، محمد خواجوی، محمد خوانین زاده، محمد خوش بیان، محمد رجبی، محمد رحیمی، محمد زارع، محمد زینالی اناری، محمد سرچمی، محمد شریفی، محمد شفیعی، محمد کامیاران، محمد کریمی، محمد کوراوند، محمد محمدسلیمانی، محمد مفاخری، محمد نجفی، محمد نظامی، محمد نوری خالیچی، محمد هاتفیان،‌ محمدامین صالحی،‌ محمدحسین سمندری،‌ محمدرضا انصاری، محمدرضا رنجبر محمدی، محمدرضا قهرمانی، محمدرضاکیانفر، محمدکریم آسایش، محمود اذری،‌ محمود سلیمانی،‌ محیا فاضلی، مجید نجف پور، محبوبه مجد،‌ مرتضی عبدالهی، مرجان اسدی،‌ مرجان کمالزاده، مرجان وزیری،‌ مرحان نجفی، مرسده صادقی، مرضیه باقری، مرضیه پیراحمدی،‌ مرضیه خواجه میرزائی،‌ مرضیه زیاری، مرضیه سرایی، مرضیه شیرالی،‌ مرضیه صالحی، مرضیه طهماسبی، مرضیه عموزاده،‌ مرضیه قویدل، مرضیه لهراسبی،‌ مرضیه ملک زاده،‌ مرضیه نجفیان، مرمر مشفقی،‌ مریم بوشهری،‌ مریم رحمانی،‌ مریم سالك،‌ مریم شام بیاتی،‌ مریم عطایی،‌ مریم فقیه،‌ مریم كرباسی،‌ مریم احمدی،‌ مریم ارباب،‌ مریم اصفهانی،‌ مریم ایمنی،‌ مریم بالازاده،‌ مریم براتی، مریم بریران،‌ مریم بشیر،‌ مریم بنی‌هاشمی،‌ مریم بهرامی، مریم بهشتی،‌ مریم بهمنی،‌ مریم پاپی،‌ مریم پورنجف، مریم پورنعمت، مریم‌ تخشا،‌ مریم جباری، مریم جعفری، مریم جمشیدی،‌ مریم حاتمی،‌ مریم حبیبی‌، مریم حسینی،‌ مریم حقیقت،‌ مریم خواجه میرزائی، مریم دهقان، مریم راسخ، مریم رجبی،‌ مریم رحیمی،‌ مریم رضوان،‌ مریم زاعیان،‌ مریم زیرک، مریم سادات شمشیری،‌ مریم سالارزایی،‌ مریم سعادت،‌ مریم سلامی، مریم شامخی، مریم شایان، مریم شرفی‌، مریم شمس، مریم شمسی،‌ مریم صابری، مریم صیامی نمین، مریم عابدی، مریم عبدزاده،‌ مریم علوی، مریم علیزاده، مریم قهرمانی،‌ مریم کاشی،‌ مریم کتابچی، مریم کدخدازاده، مریم کلاه کج،‌ مریم کیان ارثی، مریم کیانی،‌ مریم لامعی،‌ مریم لطفیان،‌ مریم محبوب، مریم محمدی، مریم محمدی کیا، مریم مددی، مریم مرادی، مریم منصوری،‌ مریم منفرد، مریم موسوی، مریم موسوی ازغندی، مریم موسی زاد، مریم نژاد، مریم نصری، مریم نیک پور، مریم هرمزان، مریم هنری،‌ مریم واحدی،‌ مریم یاوری،‌ مزدك شریعتى،‌ مژده آقامیرنبی‌پور،‌ مژده بشارتی‌فر، مژده تابش، مژده رجایی،‌ مژده فرزانگان،‌ مژده محمدی،‌ مژگان آذین،‌ مژگان اکبری، مژگان خانزاده، مژگان عطرچیان، مژگان گل کرم،‌ مژگان لطیفی مهر، مسعود آشوری،‌ مسعود امینیان، مسعود حبیبی،‌ مسعود شکوری،‌ مصطفی كشاورز،‌ مصطفی دارائی، مصطفی مهدی‌پور،‌ مصطفی نیلی،‌ مصطفی هوشمند، مطهره فولادی، مطهره كرباسی فر، مطهره نظامی، معصوم سلامت،‌ معصومه اسدی،‌ معصومه بردبار،‌ معصومه توکلی، معصومه جوشن، معصومه چراغی، معصومه حبیبى، معصومه رشیدی، معصومه رمضانی، معصومه سادات موسوی،‌ معصومه ستاری‌،‌ معصومه سلیمانی پور،‌ معصومه شکری، معصومه عابدین پور،‌ معصومه قربانی،‌ معصومه قره باغی،‌ معصومه کشوری، معصومه مفیدی،‌ معصومه موسوی،‌ ملکه ابراهیمی،‌ ملودی تزری، ملیحه ارجمند،‌ ملیحه بیرمی،‌ ملیحه حسینی،‌ ملیحه سعادتی، ملیحه کروندی، ملیحه مرادی، ملیحه وثیق، ملیکا زندفر،‌ ملیکا شفیعی، ملیکا کیایی، ملیکا معروفخانی، منا سادات سیدی، منصوره بهکیش، منصوره خسروشاهی،‌ منصوره شجاعی،‌ منصوره صادقی، منصوره عبدی، منصوره موسوی،‌ منوچهر اکبری،‌ منوچهر سُهی،‌ منور یوسفپور، منیرالسادات رضایی، منیره كاظمى، منیر هاشم، منیره شاهمرادی، منیره قزوینیان، منیره محمدی،‌ منیژه زیرک، منیژه نصیری، مهتا توانگر، مهتاب آسمانی، مهتاب دادارصفت محبوب، مهتاب محمودزاده، مهتاب محمودی، مهتاب مداحی، مهتاب مفیدی، مهدیس زارعی، مهدیه گلرو، مهدی باقری، مهدی حاجی صادقیان، مهدی حق وردی، مهدی خدابخش، مهدی خلیلی، مهدی سعادت، مهدی صفریان، مهدی غلامی، مهدی فلاح، مهدی کاظمی،‌ مهدی میرناصری، مهدیس حسینی،‌ مهدیس رجب بیگی،‌ مهدیس شفیق، مهدیه بیابانی،‌ مهدیه خلج زاده ، مهدیه سهرابیان، مهدیه شرفی،‌ مهدیه قربانپور،‌ مهدیه قره‌شی، مهدیه وثوقی، مهراب امیدی،‌ مهران مطهری شریف، مهرانگیز رضایی، مهرانه ذوالفقار، مهرداد اسماعیل پور، مهرداد عبد،‌ مهرداد فدای‌اصیل، مهرداد فلاحی، مهرشاد فرهادی، مهرناز میرزایی، مهرناز نجابتی، مهرنوش حیدرزاده نمینی، مهرنوش گلدوست، مهرنوش گودرزی، مهرنوش موسوی، مهری جعفری، مهزاد شعبانی، مهسا ایزدی، مهسا حامدی، مهسا حق پناه، مهسا خصم کوب،‌ مهسا راد، مهسا زكایی، مهسا سادات سیدی،‌ مهسا سقایی، مهسا صادق پور، مهسا طیبی نسب،‌ مهسا عابدی، مهسا علی پور چرندابی، مهسا غلامی،‌ مهسا کاوه، مهسا مقدسى، مهسا نظری، مه‌ساسادات میرزای شیرازی، مهستی حقیقی، مهشاد امین پور، مهشاد موسی زاده، مهشید مجیدى،‌ مهشید مهدیزاده، مهشید پگاهی،‌ مهشید رجب پور،‌ مهشید قدسی، مهشید معانی، مهلا اقبال، مهلا بهنام فر، مهلا گمرکچی، مهناز اشرفی، مهناز برخورداری، مهناز حاج احمد، مهناز حیدری، مهناز خواجه پور، مهناز رضایی،‌ مهناز شوقی، مهناز صابری، مهناز غلامی،‌ مهناز قنبری، مهین احدی، مهین اسدی، مهین خدیوی، مهین قدرتی، موژان محمد طاهر، مولود حاجی‌زاده، مولود رضازاده، مونا امیری، مونا خداشناس، مونا درویش، مونا ذاکرجعفری، مونا رئیسی، مونا زارع، مونا شاه‌میری، مونا عقیلی، مونا کریمی‌، مونا مرادی، مونا مردانی، مونا معافی،‌ مونا یونسی،‌ مونس طوسی،‌ میترا مرادى،‌ میر سعید مولویان، مینا اژند،‌ مینا امیری، مینا رشیدی، مینا كشاورز، مینا میرمطهری، مینو مرتاضی لنگرودی، میترا آزرم، میترا ابراهیمی،‌ میترا توانچه، میترا زین‌الدین،‌ میترا شربیانی، میترا صفاری، میترا کاوندی، میترا هاشمی،‌ میترا همایونی، میلاد خوش زبان،‌ میلاد عطار، میلاد کریمی، مینا ابراهیمی، مینا ارشادی،‌ مینا اسماعیلی،‌ مینا خانزاده،‌ مینا خلیلی، مینا دولتی، مینا رجبی،‌ مینا رضایی،‌ مینا زارع،‌ مینا شجاعی، مینا غفرانی اصفهانی، مینا فرجاد، مینا قندچی، مینا کامران، مینا محمدی،‌ مینا مسلمی،‌ مینا مظفری،‌ مینا موسوی، مینا میرمطهری، مینا واحدی،‌ مینو بهزادی، مینو حیدری کایدان (کیامان)، مینوش صدوقیان‌زاده،‌ نادر احسنی، نادر شیخ حسنی، نادیا ذابحی،‌ نازنین بلوری،‌ نازنین سالاری،‌ نازنین فیروزی،‌ نازنین کهالی‌پور،‌ نازنین مدرسیان،‌ نازنین مرادی،‌ نازیلا سعیدزاده، ناهید جعفری،‌ ناهید آذری،‌ ناهید بابایی، ناهید بردبار، ناهید توسلی،‌ ناهید حسینی، ناهید فریزهندی،‌ ناهید میرحاج،‌ نجمه بهدانی،‌ نجمه یاورپور، نجیبه اسدپور،‌ ندا آهنگری، ندا پشاخانلو،‌ ندا توزنده جانی، ندا حبیبی،‌ ندا رضایی،‌ ندا سهیلی،‌ ندا علمدار،‌ ندا کریمی،‌ ندا محمدزاده عربلوی آقاعلی، ندا مصباحی، نرجس شعاعی،‌ نرگس حسینی، نرگس راجی،‌ نرگس صحرانوردفرد،‌ نرگس صفدری،‌ نرگس عمویی،‌ نرگس فرید،‌ نرگس ملوندی، نرگس میرزانژاد،‌ نرگس هادی اعظمی،‌ نسا عسگری،‌ نسترن احمدی، نسترن والی،‌ نسرین حسین پور،‌ نسرین ایوقی،‌ نسرین بهتویی،‌ نسرین دهقان، نسرین رزمی،‌ نسرین سیمرغ،‌ نسرین ششوان،‌ نسرین شهمیری،‌ نسرین صحرانورد فرد،‌ نسرین عربی،‌ نسرین علی پور،‌ نسرین ملاجعفر،‌ نسرین والی،‌ نسیبه موسوی،‌ نسیم دمقانی،‌ نسیم اسکندری،‌ نسیم بنی‌کمالی،‌ نسیم شارقی،‌ نسیم مالمیر،‌ نسیم مقدم،‌ نسیم مقرب (صحرا)،‌ نغمه امین‌الاسلامی،‌ نغمه غلامحسینی،‌ نفیسه طاهری،‌ نفیسه عیوقی،‌ نفیسه فغانی،‌ نفیسه محمدپور،‌ نفیسه محمدپور،‌ نفیسه وزیری،‌ نفیسه یوسف پور،‌ نگار انسان،‌ نگار ایجه‌ای، نگین باقری،‌ نگین توکلی،‌ نگین خراسانی،‌ نگین درخشانی،‌ نگین شایسته،‌ نگین کیانی، نگین نوری، نهال سعیدی،‌ نهال شرف،‌ نهال نیک فرجام،‌ نوشین أمین شهیدى،‌ نوشین احمدی خراسانی،‌ نوشین شوشی،‌ نوشین صفائیان،‌ نوشین ناخدایی،‌ نوگل منشوری،‌ نوید نادری،‌ نوید مرادی،‌ نیلوفر افضلی،‌ نیلوفر عزیزی، نیما شجاعی،‌ نیما عطارزاده، نیر عبدزاده، نیشتمان حسنی،‌ نیکناز غریبان،‌ نیلوفر ایمانیان،‌ نیلوفر بیات،‌ نیلوفر حامدی،‌ نیلوفر دهقان،‌ نیلوفر رحمانیان،‌ نیلوفر صالحی،‌ نیلوفر عاکفیان، نیلوفر عرب،‌ نیلوفر فهیمی، نیلوفر قیصری،‌ نیلوفر متجدد،‌ نیلوفرطلایی،‌ نیما صمدی، نیما عباسپور،‌ نیما مددی، نیما مشعوف،‌ نینا زمان سرایی،‌ نیوشا حسنی،‌ نیوشا مرادی، نیوشا مسعود،‌ نیوشا ناظمی، هاتف ملکیان، هاجرمیرزاباقریان،‌ هادی احمدی، هادی پیام، هادی تقی زاده،‌ هادی ذاقلی، هادی شفیع زاده،‌ هادی صفری،‌ هادی قاسمی، هاله نفیسی، هانا عسگری، هانیه جعفری،‌ هانیه حامدی، هانیه عبدالهی، هانیه عزیزپور،‌ هایده عطار،‌ هدا رضایی روشن،‌ هدا شهیدی،‌ هدی حمیدی،‌ هدی عامری،‌ هدی غفاری، هدی کریمی صدر، هدیه احمدی، هدیه مدنی، هدیه میری مقدم، هستی عابدینی، هستی مرتضوی، هستی یزدانی،‌ هلاله دلسوز، هلن توانا، هلیا علیپور،‌ هما خان محمدی، هما سعادتیان، هما مهدیزاده،‌ هنگامه حیاتی، هنگامه کیان ارثی، هنگامی میرزاحسینی،‌ هودیسه حسینی،‌ هوشنگ جودکی، وحید لعلی پور،‌ وحید ابراهیمی، وحید احدزاده، وحید خدایاری،‌ وحید رحمتی، وحید شفیعی،‌ وحید محبی،‌ وحیده مولوی،‌ ویدا سمیعی، ویدا معماری، یاس دانایی، یاسر اخوان،‌ یاسر مرادی، یاسمن سادات میرمحمد،‌ یاسمن گریوانی، یاسمن محمودی، یاسمن مرادی جورابی، یاسمن مهرالحسنی، یاسمین پوری،‌ یاسمین شمسی، یاسین کمال زیی،‌ یاشار حق وردی،‌ یحیی انصاری، یدالله یاوری،‌ یزدان بهرام نسبت، یسرا ایزدی، یکتا کلانتر،‌ یگانه خویی،‌ یگانه رضوانی کیا، یگانه غیاثی فر، یگانه لطفی نیا، یلدا بلادی،‌ یلدا جوادی،‌ یوسف عبدی،‌

 

لینک کوتاه بیانیه برای امضا:

 goo.gl/u3BBbf

پخش دفترچه‌های کارزار در رشت

۴ اردیبهشت ۹۷ ما دو نفری از ساعت ۱۱ بطرف سلیماندراب رشت رفتیم و حدود ۴۰ دفترچه راهنمای کارزار بین زنان آن خیابان که بیشتر فروشنده‌های مغازه بودند پخش کردیم.

برخورد زنان که اکثرا جوان بودند خیلی خوب بود. بعضی‌هاشان هم وقتی صحبت از خشونت به زنان می‌کردیم همراهی می‌کردند. بگذریم که خیلی‌هاشان می‌گفتند ما خودمان خشونت در خانواده نداریم اما دوستانی داریم که خشونت دیده‌اند. چند نفر شماره تلفن دادند و گرفتند تا اگر سوالی بود برای دوستانشان بپرسند یا بهشان در مورد کارگاه‌های آموزشی اطلاع بدهیم. یک آقای مغازه‌دار هم خودش درخواست کرد بهش دفترچه بدهیم.

جز دو نفر که امتناع کردند حتی از گرفتن دفترچه و چند مورد که با ناباوری دفترچه را می‌گرفتند، بقیه خیلی برایشان جالب بود.  حتی سه نفر خودشان گفتند چند تا بیشتر بهمان دفترچه بدهید که به بقیه خانم‌های مشتری مغازه بدهیم. چند نفری برایشان سوال بود که از طرف چه گروهی است،‌ چه کسانی این تشکل رو رهبری می‌کنند و چند نفر هم کماکان با شنیدن اهداف کارزار شروع کردند به درد دل در مورد نزدیکانشان. مثلا یک نفر گفت که یکی از نزدیکانش بخاطر اینکه مهریه بهشان تعلق نمی‌گیرد با شوهری که شیشه مصرف می‌کرده همچنان زندگی می‌کند و نمی‌تواند طلاق بگیرد. تا ساعت یک و نیم صحبت‌ها طول کشید.

 

به امید آگاهی بیشتر زنان

مژگان عطرچیان، ‌ماهرخ روستا

 

گزارش مراسم سالروز کارزار منع خشونت خانوادگی

روز یکشنبه، همزمان با بیست و پنج نوامبر، روز جهانی منع خشونت علیه زنان، مراسمی در شهر رشت به بهانه یکسالگی کارزار منع خشونت خانوادگی برگزار شد.

این برنامه با با تیزری از فعالیت‌های کارزار آغاز شد. سپس مجری برنامه ضمن اشاره به علت نامگذاری ۲۵ نوامبر به عنوان روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، گزارش کوتاهی از فعالیت‌های کارزار منع خشونت خانگی ارایه کرد.

به گفته وی طی یک سال گذشته، فعالین کارزار توانستند ۲۵ کارگاه آموزشی-ترویجیِ مربوط به اهداف کارزار را در شهرهای رشت، انزلی، کرج و تهران برگزار کنند که مخاطبان ۲۲ کارگاه زنان و ۲ کارگاه مردان و ۵ کارگاه مادران و پدران افغانستانی‌های مهاجر در ایران بودند. آنها توانسته‌اند علاوه بر برگزاری کارگاه، از طریق گفتگوی چهره به چهره با مردم و معرفی در شبکه های مجازی، ۲۰۲ روایت خشونت از استان‌های گیلان، البرز،‌ تهران،‌ کردستان و ۱۳ استان دیگر جمع‌آوری کنند. به علاوه در بخش رسانه، بیش از ۴۰ فیلم کوتاه دوبله و فیلم‌هایی از روایت‌ها ساخته شد.

صحرانوردفرد:  ۵۹ درصد راویان خشونت، از طرف مسئولین حمایت نشدند

پس از ارایه گزارش توسط مجری برنامه، اولین سخنران مراسم سارا سارا صحرانوردفرد، از اعضای کارزار منع خشونت خانوادگی در کرج، خلاصه‌ای از نتایج «تحلیل محتوای روایت‌های رسیده به کارزار منع خشونت خانوادگی» که تحقیق مشترک وی با مریم رحمانی بود را ارایه داد. صحرانوردفرد یکی از اهداف کارزار را مستندسازی تجربه‌های زیسته زنان از خشونت‌های خانگی از طریق برگزاری کارگاه برشمرد و افزود: روش تحلیل محتوای کمی و کیفی روایت‌ها انجام شد تا ابعاد خشونت‌ها و پیامدهای آن مورد بررسی قرار گیرد. روایت‌های دریافت شده از شهرها و استان‌های مختلف از جمله، گیلان، کرج، تهران، کردستان، آذربیایجان و … به دست آمده است.

این فعال حقوق زنان در ادامه سخنان خود به ارائه نتایج به دست آمده از تحلیل روایت‌ها پرداخت و اظهار داشت: براساس تحلیل‌های انجام شده ۸۲ درصد از افراد در روایت‌های دریافتی در ازدواج اول خود تحت خشونت بوده‌اند. بیشترین میزان خشونت‌ها مربوط به خشونت کلامی و روانی بوده است. به طوری که از هر ۴ روایت ۳ روایت حاوی این نوع خشونت است (۷۴.۵ درصد).

صحرانورد در خصوص آمار سایر خشونت‌های به دست آمده گفت: از هر ۵ روایت ۲ روایت مربوط به خشونت جسمی بوده است. ۳۴ درصد از افراد خشونت اجتماعی، ۲۲ درصد خشونت اقتصادی و ۱۱.۴ درصد خشونت جنسی پنهان‌ترین نوع خشونت را تجربه کرده‌اند. ۳۴.۲ درصد روایت‌ها تنها شامل یک نوع خشونت بوده‌اند اما ۴۳.۵ درصد روایت‌ها دو نوع خشونت و ۲۲.۳ درصد روایت‌ها بین ۳ تا ۵ نوع خشونت را بازگو کرده‌اند.

این عضو کارزار منع خشونت خانوادگی ۷۶ درصد از خشونت‌گران را همسر افراد خشونت دیده برشمرد و گفت: در بررسی روایت‌های رسیده به کارزار منع خشونت خانوادگی ۷۳ درصد از خشونت دیده‌ها همسران و در رتبه بعدی کودکان قرار داشتند. در برخی از روایت‌ها زن هم در خانواده پدری دچار خشونت‌های مختلف بوده و هم در خانواده همسر. برخی از دختران برای خروج از خشونت ازدواج کرده‌اند که این ازدواج‌ها هم آنها را در چرخه خشونت دیگری انداخته است. همچنین عدم حمایت خانواده زنان سبب شده که همسرانشان بتوانند به خشونت علیه آنان ادامه دهند.

به گفته وی زنانی که در بین روایت‌ها،‌ ۴۳.۸ درصد از خشونت‌دیدگان به زندگی در شرایط خشونت‌آمیز ادامه داده‌اند و ۱۴٫۶ درصدشان سکوت کرده‌اند. برخی اقدامات دیگر طلاق، رفتن به مشاوره،‌ شکایت، فرار از خانه و … بوده است.  صحرانورد در خصوص آمار به دست آمده از چگونگی حمایت خانواده و مسئولین قضایی اظهار داشت تنها ۱۳.۹ درصد توسط خانواده حمایت شده‌اند و در روایت‌هایی که مراجعه به مسئولان قضایی صورت گرفته، ۵۹ درصد هیچ حمایتی نشده‌اند.

رئیسیان: هزینه‌های مالیاتی بدون واسطه‌ی دولت برای خود زنان صرف شود

سخنران بعدی امیر رئیسیان وکیل دادگستری بود که به بررسی فرصت‌های حقوقی در چگونگی منع خشونت خانگی پرداخت. رئیسیان با مهم دانستن اصلاح قوانین مربوط به خانواده گفت: در ارتباط با حقوق خانواده بحث‌های زیادی وجود دارد که عمدتاً ریشه در اصلاح قوانین دارند. قوانینی که پیش از ازدواج، زمان ازدواج و بعد از ازدواج را شامل می‌شوند.

این وکیل دادگستری در ادامه با بررسی پیش‌نویس قانون منع خشونت خانگی که از سوی تعدادی حقوقدان ارائه شده است گفت: در پیش‌نویس قانون ارائه شده بسیاری از خشونت‌ها که در حال حاضر خشونت محسوب نمی‌شوند جرم‌انگاری شدند. همچنین تمهیداتی اندیشیده شده است که سرعت عمل شیوه دادرسی به پرونده‌های مربوط به خشونت را بیشتر کند.

رئیسیان در ادامه سخنان خود افزود: در پیش‌نویس قانون منع خشونت خانگی مجازات‌های خشونت‌های اعمال‌شده در محیط خانواده که باید رویکرد ترمیمی و اصلاحی داشته باشند لحاظ شده‌اند. همچنین در این پیش‌نویس بر لزوم تأسیس خانه‌های امن در تمامی شهرها تأکید شده است.

 

وی با اشاره به نیاز حداقل به ۱۱۵۰ خانه امن (هر شهر حداقل یک خانه) به مسئله چگونگی تامین هزینه برای این خانه‌ها پرداخت. به گفته وی تجهیز و احداث خانه‌های امن علاوه بر زمین،‌ نیاز به هزینه‌هایی دارد که با وضعیتی که در بودجه کشور، کسر درآمدها و امکانات اختصاص یافته به موارد مشابه مشاهده می‌کنیم، شانس وقوع این اتفاق بسیار پایین است.

این حقوقدان با مهم دانستن عزم عمومی در بالفعل کردن فرصت‌های حقوقی پیشنهاد داد: زنان به‌عنوان بخش عمده مالیات‌دهندگان در کشور این حق را دارند که خواهان صرف درصدی از مالیاتی که می‌پردازند در حوزه مسائل مرتبط با خود از جمله تأسیس خانه‌های امن برای زنان خشونت دیده باشند. البته این بدان معنا نیست که مردان نمی باید در این زمینه مشارکت داشته باشند. به گفته وی گرچه تحقق این امر چیزی شبیه به یک رؤیاست اما مهم‌ترین شیوه‌ی دموکراسی مستقیم است و نشان می‌دهد که مردم تمایل دارند در چه موقعیت‌هایی هزینه کنند و در چه موقعیت‌هایی هزینه نکنند.

هویدا: مهم‌ترین موانع طلاق، خلأ قوانین حمایتی و عدم حمایت‌های اقتصادی از زنان

سخنران بعدی شهلا هویدا عضو کارزار منع خشونت خانوادگی در گیلان بود که به ارائه پژوهشی در خصوص تجربه‌های موفق زنان بعد از طلاق عقلانی پرداخت و گفت: هدف این مطالعه بررسی موقعیت زنان بعد از طلاق عقلانی و پیامدهای آن بود.

هویدا با ارائه شرح کوتاهی از زندگی زنانی که موفق به جدایی شده‌اند و بعد از جدایی به فعالیت‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی پرداخته‌اند گفت: نبود قوانین حمایتی از زنان در هنگام جدایی و پس از آن باعث می‌شود زنان به خانواده‌های خود پناه ببرند و در صورت عدم حمایت خانواده این زنان چاره‌ای جز باقی ماندن در چرخه خشونت ندارند.

وی به طور نمونه به تجربه موفق زنی ۵۰ ساله بعد از طلاق اشاره کرد که در ۱۷ سالگی با مردی چندین سال بزرگ‌تر از خود برای فرار از خانه‌ای که مادری سختگیر داشت، ازدواج کرد. اما به دلیل اختلافات شدید جدا شد و پس از جدایی کارش را که خیاطی بوده گسترش داد و امروز ۸ نفر با او کار می‌کنند.

به گفته وی،‌ مصاحبه‌شوندگان کاملاً فاعلانه تمایل به درخواست طلاق داشتند و طلاق را کنشی عقلانی و روبه‌جلو می‌دانستند. به همین دلیل طلاق با سهولت بیشتری برایشان رخ داده بود.

این فعال حقوق زنان در آخر، خلأ قوانین حمایتی و عدم حمایت‌های اقتصادی از زنان پس از جدایی را از جمله مهم‌ترین موانع جدایی زنان در روابط پرخشونت دانست.

مداحی: ایجاد فضایی با کارآمدی بالا جهت توانمندسازی زنان خشونت‌دیده

سخنران آخر ملاحت مداحی یکی دیگر از اعضای کارزار منع خشونت خانوادگی در گیلان بود که به بررسی معماری خانه‌های امن پرداخت و گفت: در ایران به دلیل آمار بالای خشونت خانگی در سال‌های اخیر بهزیستی اقدام به تأسیس خانه‌های امن کرده است.

این فعال حقوق زنان مکان‌یابی، طراحی و نفوذپذیری فضا را از جمله عوامل تأثیرگذار کالبدی در طراحی خانه‌های امن دانست و گفت: مکان‌یابیِ مجموعه به‌گونه‌ای باید دور از ازدحام و محلات شلوغ شهری با تراکم پایین اما نزدیک به مراکزی مانند بیمارستان و درمانگاه‌ها پلیس و… باشد و همچنین نزدیک به ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی در نظر گرفته شود. این ویژگی‌ها کمک می‌کند به ایجاد فضایی با کارآمدی بالا جهت توانمندسازی زنان خشونت‌دیده که منجر به پویش و فعالیت بیشترشان شود.

وی در نهایت به این نکته اشاره کرد که خانه امن یک فضای موقتی است از دو ماه تا هر وقت که نیاز به حضور افراد در مجموعه است و هدفش کمک به این قشر از زنان در راستای درمان و توان‌بخشی‌شان تا یک زندگی جدید را شروع کنند و این عوامل معماری کمک‌کننده هستند که این روند بهتر طی شود.

در طول برنامه دو فیلم کوتاه از روایت‌های کارزار و پرفرمونسی توسط ستاره لعل از فعالان کارزار درباره خشونت علیه زنان به نمایش درآمد. در این پرفورمنس وی در آکواریومی پر از مفتول که رنگ قرمز پاشیده بر آن نماینگر خشونت بود گرفتار بود تا در نهایت فردی او را از آن فضا بیرون کشید. یکی از فیلم‌ها بازگوکننده روایت خودکشی یک دختر روستایی به زبان گیلکی و فیلم دیگر با عنوان «روایت بیتا» ساخته فروغ عزیزی، گفتگویی بود با یکی از نجات‌یافتگان خشونت خانگی که هم اکنون خود به زنان خشونت‌دیده مشاوره می‌دهد و در کارزار منع خشونت خانوادگی نیز فعالیت دارد.

 

متن کامل مطالب ارایه شده در مراسم طی روزهای آتی در سایت و کانال کارزار منعکس خواهد شد.

 

تدوین گزارش: بنفشه جمالی

عکس: فریبرز فرزاد

و باز ادامه می‌دهیم راه را…

گزارش سالانه کارزار منع خشونت خانوادگی

 

کارزار منع خشونت خانوادگی برای اولین بار در روز ۵ آذر ۹۵ طی مراسمی در تهران اعلامِ آغاز به کار کرد. همچنین بیانیه‌ای با امضای جمعی از فعالین حقوق زنان شروع به کار کارزار را تکمیل کرد.

کارزار ابتدا در استان‌های گیلان، البرز، تهران، فارس، کردستان و آذربایجان مورد توجه قرار گرفت اما پس از اعلام حضور عمدتاً در استان گیلان، و شهرهای کرج و تهران فعالیت داشته است.

در این فاصلۀ زمانی فعالین کارزار توانستند ۲۵ کارگاه آموزشی-ترویجی مربوط به اهداف کارزار را برگزار کنند که ۱۵ کارگاه در سه شهر رشت، انزلی و املش در استان گیلان، ۷ کارگاه در شهر کرج و ۲۳کارگاه در شهر تهران برگزار شدند. مخاطبان ۲۳ کارگاه زنان و ۲ کارگاه مردان بودند. همچنین مخاطبان ۴ کارگاه در کرج مادران کودکان افغانستانی و یک کارگاه نیز پدرانشان بودند.

فعالین کارزار همچنین دفترچه‌های راهنمای کارزار را در خیابان‌های برخی شهرها پخش و با گفت‌وگوی چهره‌به‌چهره با مردم (عموماً زنان)، کارزار را معرفی کردند و با آگاه‌سازی مردم، روایت‌های آنان را به‌صورت مکتوب جمع‌آوری کردند.

طی کارگاه‌های کارزار و پخش دفترچه‌ها در خیابان و از طریق تبلیغ در شبکه‌های مجازی، فعالین کارزار منع خشونت تا کنون ۲۰۲ روایت خشونت از استان‌های گیلان (۵۶ روایت)، البرز (۵۳ روایت)،‌ تهران (۵۲ روایت)،‌ کردستان (۹ روایت) و ۱۳ استان دیگر (آذربایجان شرقی،‌ مازندران، هرمزگان،‌ مرکزی، آذربایجان غربی، اصفهان، خراسان رضوی،‌ خوزستان،‌ زنجان، فارس،‌ کاشان، لرستان و همدان) جمع‌آوری کرده‌اند.

علاوه‌بر این آن‌ها توانستند با فعالیت‌های رسانه‌ای خود در صحبت با فعالین دیگر عرصه‌های اجتماعی و وکلا، حمایت برخی از آنها را نیز نسبت به کارزار جلب کنند.

از دیگر فعالیت‌های رسانه‌ای کارزار، تهیۀ زیرنویس یا/و دوبله فارسی برای بیش از۴۰ فیلم کوتاه و تهیۀ فیلم کوتاه از ۶ روایت رسیده به کارزار است.

اگرچه فعالین کارزار نتوانستند در اولین سال فعالیتشان، جمعی متشکل را در مناطق مختلف کشور به وجود  آورند؛ اما هم‌اکنون در حال گفت‌وگو با فعالین در شهرهای دیگر کشور هستند و امیدواریم در سال آینده بتوانند این امر را محقق کنند.

این حرکت جمعی که ابتدا در مرکز کشور شکل گرفت، توانسته است در استان گیلان و البرز رشد کند و جزء معدود دفعاتی است که مرکززدایی صورت گرفته است و نقطه ثقل یک حرکت جمعی در تهران نیست. این نقطه قوت می‌تواند بسیار امیدبخش باشد و الگویی برای حرکت‌های جمعی دیگر.

در طرح اولیۀ کارزار مدت فعالیت آن تا یک سال در نظر گرفته شده اما فعالین تصمیم گرفتند با توجه به شرایط موجود فعالیت خود را یک سال دیگر نیز ادامه دهند تا بتوانند به پیش‌نویس درست‌تری از قانون منع خشونت دست یابند و نظر زنان بیشتری در سطح کشور را دربارۀ پیش‌نویس قانون جمع‌آوری کنند. امید که در سال دوم فعالیت کارزار طیف گسترده‌تری از مردم نسبت به‌ضرورت تصویب قانون منع خشونت خانوادگی آگاه شوند و کارزار بتواند به اهداف خود نزدیک شود.

 

 


 

 

کارزار منع خشونت خانوادگی یک حرکت جمعی و مستقل است که توسط جمعی از مدافعان حقوق زنان در ایران به‌منظور ترویج مطالبه‌ی «تصویب قانون منع خشونت خانگی علیه زنان» از طریق «آگاهی رسانی عمومی» راه‌اندازی شده است. کنشگران این کارزار معتقدند هر چیزی که در «چهاردیواری‌ها» اتفاق میافتد نباید «اختیاری» باشد و به عنوان امر خصوصی از نظرها پنهان بماند.

??طرح کارزار منع خشونت خانوادگی https://t.me/pdvcir/16

??دفترچه راهنمای کارزار   https://t.me/pdvcir/149

 

فعالان کارزار دو اقدام عمده را برای رسیدن به اهداف کارزار در دستور کار خود دارند:

 

? جمع‌آوری روایت‌های زنان خشونت‌دیده و شاهدان خشونت خانوادگی

?? این روایت‌ها گواهی است بر ضرورت سازماندهی همه جانبه برای پیشگیری از آن. شما می توانید:

  • اتفاقی را که برایتان افتاده است، به ساده‌ترین شکل بنویسید و نگران نوع نوشتنتان نباشید.
  • می‌توانید صدای دیگرانی باشید که خشونت دیده‌اند و روایت آنها را با اجازه خودشان ضبط کنید.
  • رنج زنان خشونت‌دیده را با نقاشی، عکس یا فیلم به تصویر بکشید.

?جمع آوری نظرات افراد به ویژه زنان خشونت دیده برای پیش‌نویس قانونی جهت منع خشونت خانگی علیه زنان

تلاش برای  وضع قانون منع خشونت خانوادگی ترویج خشونت از راه دامن زدن به انتقام یا تشویق زنان به مقابله به مثل نیست؛ هدف آن است که خشونت هرچه سریع‌تر متوقف شود و خشونت دیده در امنیت قرار بگیرد و در صورت لزوم خشونت‌گر درمان شود.

?? متن پیش‌نویس قانون منع خشونت خانگی علیه زنان را از این پست بخوانید:  https://t.me/pdvcir/123

?? ?? چنانچه می‌خواهید نظر خود را درباره این قانون پیشنهادی بنویسید این فرم را پر کنید یا نظر خود را درباره بندهای آن به کانال‌های ارتباطی کارزار بفرستید: https://t.me/pdvcir/675

 

به دنبال جمع‌آوری امضا در مخالفت با ازدواج کودکان، تعداد امضاها از مرز ۲۰۰۰ گذشت

جمعی از فعالان مدنی، کنش‌گران حوزه زنان و کودکان از هفته‌ی گذشته با انتشار بیانیه‌ی مشترکی  ازدواج کودکان زیر ۱۸ را نقض حقوق کودکان به‌ویژه دختربچه‌ها دانستند و خواستار منع قانونی آن در ایران شدند.

آنها در این بیانیه که تاکنون به امضای  بیش از ۲۰۰۰ نفر رسیده است به پیامدهای کودک-همسری از جمله تولد بیش از ۹۰ هزار نوزاد از مادران زیر سن ۱۹ سال و ۱۵۱۱ نوزاد از مادران زیر ۱۵ سال در سال ۱۳۹۴ و همچنین طلاق بیش از ۹۵ هزار دختر زیر ۱۹ سال و ۵۷۶۰ دختر زیر ۱۵ در فاصله سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴، اشاره کردند و خواستار افزایش سن ازدواج دختران و پسران به ۱۸ سال تمام، ممنوعیت و جُرم‌انگاری ازدواج بزرگسالان با کودکان زیر ۱۸ سال و جُرم‌انگاری ازدواج‌های ثبت نشده کودکان شدند.

 

برای امضای بیانیه به این آدرس مراجعه کنید: http://goo.gl/Cx5RG7

متن کامل بیانیه به همراه اسامی امضا کنندگان:

 

به ازدواج کودکان پایان دهید

 

ازدواج در سنین پایین یکی از مصادیق کودک‌آزاری و نقض حقوق کودک به‌ویژه دختربچه‌هاست که اکنون در سراسر ایران از آذربایجان شرقی تا سیستان و بلوچستان و از خراسان رضوی تا خوزستان شیوع نگران‌کننده‌ای یافته و قانون مدنی فعلی با نادیده گرفتن عواقب چنین پدیده‌ای به آن رسمیت بخشیده و تداوم ازدواج کودکان را امکان‌پذیر ساخته است. رجوع به آمار موجود نشان می‌دهد، در سال ۹۴ تعداد دختران و پسران ۱۴-۱۰ ساله ازدواج کرده به ترتیب ۴۸۵۱۹ و ۱۴۰۷۱ نفر بوده، و نیز ازدواج دختران زیر پانزده سال از ۴.۵۵ درصد در سال ۹۰ به ۵.۴۱ درصد در سال ۹۴ افزایش یافته که در بعضی استان‌ها مانند استان زنجان شیوع آن به ۱۲.۵ درصد رسیده است. همچنین جدیدترین آمار از ثبت ۲۹۷۱۰ مورد ازدواج دختران زیر ۱۵ سال در نُه ماهه اول سال ۱۳۹۵ در سراسر ایران خبر می‌دهد.

 

داده‌های جامعه‌شناختی نشان می‌دهد ازدواج کودکان پدیده‌ای است که در زمینه فقر، محرومیت و توسعه‌نیافتگی  اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی رخ می‌دهد. واقعیت آن است که کودکان گرفتار مسأله‌ کودک-همسری برخاسته از طبقات فرودست و اقشار حاشیه‌ای و بی‌دفاع‌ترین و بی‌پناه‌ترین بخش جامعه هستند و با تأیید قانون و سکوت وجدان عمومی، قربانی شرایط اقتصادی نامطلوب و سنت‌های پوسیده‌ای می‌شوند که کودکی و حقوق انسانی را از آن‌ها سلب و به ورطه‌ای می‌افکند که آسیب‌های آن بر کسی پوشیده نیست.

 

آسیب‌های جسمی و روانی مثل بارداری در سن کمتر از ۱۸ سال که خطر عفونت، خونریزی و مرگ‌ومیر مادران نوجوان را به دنبال دارد، اضطراب، افسردگی و اقدام به خودکشی؛ در کنار آسیب‌های اجتماعی همچون طلاق در سنین نوجوانی، محرومیت از تحصیل، افزایش خشونت خانوادگی و تداوم چرخه محرومیت از عمده‌ترین پیامدهای پدیده کودک-همسری هستند که سلامت و حیات فردی و اجتماعی کودکان را به خطر می‌اندازند. آمار منتشر شده توسط مراجع دولتی نشان می‌دهد پیامدهای ازدواج کودکان در سکوت و خاموشی در حال رخ دادن است که از جمله آن‌ها می‌توان به ۹۷۸۶۲ مورد واقعه ولادت نوزادان با مادران زیر سن ۱۹ سال در سال ۱۳۹۴ اشاره کرد که از این تعداد ۱۵۱۱ مادر کمتر از۱۵ سال سن داشته‌اند. همچنین مطابق آمار منتشر شده، بیش از ۹۵ هزار مورد طلاق زنان زیر ۱۹ سال در فاصله سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ ثبت شده که ۵۷۶۰ مورد از این وقایع طلاق در مورد دختران زیر ۱۵ سال رخ داده است. آسیب های ازدواج در کودکی نه تنها دختران، بلکه زندگی فردی و اجتماعی پسران را هم تحت تأثیر قرار می دهد و بازماندن از تحصیل، اشتغال نامناسب و نیز طلاق را در برخواهد داشت، به طوریکه در سال ۹۴، جمعیت پسران  زیر ۱۹ سال طلاق گرفته ۲۱۵۱ نفر بوده که حدود هفتصد مورد آن مربوط به طلاق پسران در سن ۱۰ تا ۱۴ سالگی است.

 

ما امضا کنندگان این بیانیه برای پایان بخشیدن به پدیده آسیب‌زای کودک-همسری و صیانت و پاسداری از حقوق انسانی کودکان، خواستار تغییر ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی، افزایش سن ازدواج دختران و پسران به ۱۸ سال تمام و حذف امکان عقد نکاح کودکان با اجازه ولیّ از این ماده قانونی؛ ممنوعیت و جُرم‌انگاری ازدواج بزرگسالان با کودکان زیر ۱۸ سال، و جُرم‌انگاری ازدواج‌های ثبت نشده کودکان هستیم و از قانون‌گذاران و نمایندگان مجلس شورای اسلامی انتظار داریم به وظایف و تکالیف خود در قبال شهروندان به‌ویژه کودکان که نیازمند حمایت و توجه قانون هستند، عمل کرده و هر چه سریع‌تر در جهت تغییر قانون سن ازدواج اقدام نمایند. افزون بر این، اگر چه تغییر قانون حداقل سن ازدواج یک اقدام ضروری و نخستین گام در مسیر مقابله با پدیده‌ی ازدواج کودکان است، اما به تنهایی کافی نبوده و لازم است با توجه به زمینه‌ها و بسترهای مساعدکننده کودک-همسری، اقدامات پیشگیرانه‌ای همچون تلاش در راه توسعه اقتصادی و فرهنگی و گسترش عدالت اجتماعی، برداشتن موانع تحصیلی کودکان مناطق محروم و طبقات فرودست، آموزش و ارتقاء سطح آگاهی جامعه در خصوص آسیب‌های ازدواج در کودکی در دستور کار و کانون توجه دولت و اداره‌کنندگان دستگاه‌های دولتی قرار گیرند.

 

اسامی امضا کنندگان به ترتیب حروف الفبا:

 

آبان عبدی/ آتنا کامل/ آتوسا محمدی مزینانی/ آتیه یوسفی مقدم/ آذر اخضری/ آذر اکنده/ آذر سلیمانی/ آذر قورچی/ آذیتا داوران/ آذین رضاییان/ آرام فرزین یاسمی/ آرام قاسم پور/ آرتا اسماعیلی/ آرزو چراغی/ آرزو ذاکری/ آرزو همام/ آرش احدی مطلق/ آرش امیرخانی/ آرش گنجی/ آرش محمدی/ آرش مینهاس/ آرش همپای/ آرش واحد/ آرش یوسف زاده/ آرشام تاجور/ آرمان اسماعیلی/ آرمان براری/ آرمینا اسفندیارى/ آریا سروشی/ آریا عارف/ آریا فرهنگ/ آزاد مرادیان/ آزاده ابراهیمی/ آزاده اخلاقی‌نیا/ آزاده بهكیش/ آزاده بیزارگیتی/ آزاده پورزند/ آزاده ثبوت/ آزاده حجتی/ آزاده خرازی/ آزاده دهقان پور/ آزاده شارقی/ آزاده شعبانی/ آزاده صابری/ آزاده صراحتی/ آزاده فخرایی/ آزاده فریدون پور/ آزاده قهرمان/ آزاده قهوئی/ آزاده مالکی/ آزاده مهری/ آزاده موسویانی/ آزاده هدایتی/ آزاده یمینی/ آسیه ابولپور/ آصفه كامرانی/ آفاق یاوری/ آفرین کرمی/ آكاشا كیقباد/ آمنه خادم/ آمنه طالبی/ آمنه مشایخ/ آناهیتا پهلوان/ آناهیتا هندی/ آناهید اوهانیان/ آهو ناصری/ آوا امینی/ آوا آویشن/ آوا ایروانی/ آیدا پهلوان/ آیدا دانشمند/ آیدا روستا/ آيدا لايق/ آیسان مشتاق/ آیلی فرجی/ آیه کیاور/

 

ابراهیم جانانی/ ابراهیم روشن روان/ ابراهیم سجادی/ ابوالفضل (پرویز) زندی‌ نیا/ ابوالفضل خوش نما/ ابوالفضل فخری/ ابولفضل وطنی/ ابولقاسم گلستانی/ احترام بنی هاشمی/ احسان آئینه/ احسان باباتبار/ احسان خلیلی/ احسان قاضی/ احمد پورمندی/ احمد جواهریان/ احمد حر/ احمد زاهدی/ احمد غلامی/ احمد فرهادی/ احمد فشخورانی/ احمد منتظری (حجت الاسلام)/ احمد نجاتی/ احمدرضا احمدپور/ احمدرضا نظری/ ارشیا لقمانی/ ارغوان لسانی بحری/ اژدر بهنام/ اسدالله فخیمی/ اسماعیل ابراهیم زاده/ اسماعیل خطایی/ اسماعیل رحمانی خواه/ اسماعیل زرگریان/ اسماعیل قنواتی/ اشرف علوی/ اشرف ميرهاشمی/ اشکان اسکندری/ اعظم اكبرزاده/ اعظم السادت میرحسینی/ اعظم بهرامی/ اعظم شامحمدی/ اعظم فرهاد/ افخم صباغ/ افروز بهروزی/ افسانه ثمره مقدم/ افسانه خواجوی/ افسانه درویش/ افسانه دریابر/ افسانه عزیزی/ افسانه قادری/ افسانه مراتی/ افسانه وارسته فر/ افسانە بهشتی زادە/ افسر موموندی کاظمی/ افسون ابراهیمی/ افسون معرفت/ افشین عبدالهی نژاد/ افشین علیمیری/ اقدس جعفری/ اکبر مهدی/ اکتای قلیوند/ اکرم احقاقی/ اکرم بایه/ اکرم کاشانی/ اکرم میرزایی/ اکرم نصیریان/ اكرم رحیم پور/ الشن باقرزادگان/ المیرا  محبی نژاد / المیرا ابدی/ المیرا محبی نژاد/ المیرا محمدی خواه/ المیرا مهدی پور آراسته/ الناز تجریشی/ الناز جلیلیان/ الناز صالحی/ الناز فلاحی/ الناز مصلحی/ الناز واحدی/ الهام اربابی/ الهام اسماعیل زاده/ الهام باباخانی/ الهام ذاكرى/ الهام رسولی/ الهام سادات رفیعی/ الهام سلطانی/ الهام عابد عبادی/ الهام عابدینی/ الهام عباسی/ الهام فخرایی/ الهام فربود/ الهام فروغی/ الهام لشگری پور/ الهام محمدی/ الهام مشعوفی/ الهام مصطفایی/ الهام مصلحی/ الهام نائینی/ الهام هومین فر/ الهه امانی/ الهه ایرانی/ الهه باقری/ الهه زائریان/ الهه صدر/ الهه عابدینی/ الهه عرب/ الهه علی اکبری/ الهه فراهانی/ الهه كاظم زاده/ زهرا ممبینی/  الهه محمدی فرانی/ الهه محمدی واریانی/ الهه مقدمی/ الهه مقدمی/ الیناز نیكان مهر/ الیوسات جمشیدی/ ام هانی خلاقدوست/ امجد ساعدی/ امنه سلطانی/ امید اقدمی/ امید امین/ امید شمس/ امید نعیمی/ امیر اسماعیلی/ امیر اسمخانی/ امیر بارانی/ امیر برازنده/ امیر پریزاد/ امیر چمنی/ امیر خلیلی/ امیر ذاکری/ امیر ذوالفعلی/ امیر شریفی/ امیر عزیزی/ امیر علی مرادی/ امیر یوسفی/ اميرحسين بهبودی/ امیرحسین پورشمسی/ امیرحسین علیپور/ امیرحسین محمدی فرد/ امیرحسین نیکویی/ امیرحسین یزدانی/ امیرخسرو ناظری/ امیررضا زنگویى/ امیرعباس ساری اصلانی/ امیرعلی رستم داودپور/ زهرا ممبینی/ امین عارف زاده/ امین عاشوری/ امین فرخی/ امین فرزان/ امین کیائی راد/ امین مرادى/ امین مهدوی/ امین همتی/ انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشكی كاشان/ انسیه صدرایی/ انسیه نوریان/ انسیه یزدانیان/ انعام دهواری/ اهدا دباغ/ اوات ابراهیم زاده/ ایده عدالتی شمس/ ایران مهر/ ایرج نیری/ ایرج واحدی پور/ ایرن رضا/ ائلناز سرداری نیا/ ایلیا سکنایی/ ایمن جلیلى/

 

بابک اجلالی/ بابک جهانگیری/ بابک نوید/ بابک نیستانکی/ باقر برزگر/ بنفشه جمالی/ بنفشه میرعربشاهی/ بهادر حکیمی/ بهار حاتمی/ بهار علینقی/ بهار معینی/ بهار موسوى/ بهار هاشمی/ بهاران پوراحمدی/ بهاره باقری/ بهاره بنی اسدی/ بهاره خانی/ بهاره رییسی/ بهاره سادات صادقی/ به‌آفرین باتمان قلیچ/ بهامین بدیهی/ بهجت شیخ الاسلامی/ بهرام امامی/ بهرام عباسی/ بهران بیگدلی/ بهرنگ طالبی/ بهروز اصانلو/ بهروز بیات/ بهروز خلیق/ بهروز ستوده/ بهروز فائقیان/ بهروز نارمكی/ بهزاد کریمی/ بهمن افشاری/ بهمن بختیاری/ بهمن دیوان مهر/ بهمن عطایی/ بهمن علیپناهی/ بهمن معصومی نژاد/ بهمن نمازی/ بهناز كوهسارى/ بهناز گازرانی/ بهنازپناهیان/ بهنازمهردوست/ بهنام ابراهیم زاده/ بهنام ثقفی/ بی‌بی کسرایی/ بیتا اكبرى/ بیتا امیدی/ بیتا براهویی/ بیتا حاج صادقی/ بیتا زهتابچی/ بیتا سنگستانی/ بیتا طاهباز/ بی‌تا مدنی/ بیتا منصوری/ بیتا میلانلو/ بیژن اقدسی/ بیژن پیرزاده/

 

پارسا دادارى/ پارسا ریگی/ پارسا کرمانجیان/ پارمیس مجاهددینی/ پانته‌آ بازغی/ پانیذ نوربخش/ پدرام پورعباس/ پرتو برهانپور/ پرتو نوری علا/ پردیس برومند/ پردیس عامری/ پردیس قره بگلو/ پردیس قندهاری/ پرستو دوکوهکی/ پرستو شیرازی/ پرستو فاطمی/ پرستو فروهر/ پرستو قربانی/ پرستو کلامی/ پرستو ماسیری/ پرستو میرزابیگی/ پروانه اسانلو/ پروانه بندپی/ پروانه حسینی/ پروانه سجودی/ پروانه شیعه/ پروانه قاسمیان/ پروانه کمالی دهکردی/ پروانه متینی/ پروانه مجیدیان/ پرویز ریگی/ پرویز مختاری/ پرویز موسوی/ پرویز نویدی/ پروین توکلی/ پروین ثمری/ پروین خشنودفر/ پروین ذبیحی/ پروین سلیمانی/ پروین شکوری/ پروین مصطفی زاده/ پروین مقدم/ پروین ملک/ پروین نخستین/ پری نشاط/ پریا ماهانی/ پريچهرنعمانی/ پریزاد سلطانی/ پریسا امینیان/ پریسا بهرامی/ پریسا ترابی/ پریسا رضوی/ پریسا صادقی/ پریسا قاسمی/ پریسا کازرونی/ پریسا کریم پور/ پریسا مراقی/ پریسا مصحفی/ پریسا نعمتی/ پریناز نعیمی/ پژمان پرویزی/ پژی غفاری/ پطرس راد/ پگاه اسپری/ پگاه تایکندی/ پگاه حق شمار/ پوریا تیموری/ پونه رمضانی/ پونه طاهری/ پونه یزدانی/ پویا جگروند/ پویا عزیزی/ پویش عزیزالدین/ پیمان اسماعیلی/ پیمان سالم/ پیمان منصوری/ پیمانه نامدار/

 

تارا مظاهری/ تانیا شعفی/ ترانه میلادی/ تكتم شفائی/ تهمینه آقاجری/ توحیده انصاری/ توران پوری/ توران همتی/ تورج پارسی/ توفیق سهرابی/ تینا رشیدایی/

 

ثریا دالغین/ ثریا عزیزپناه/ ثریا یوسفی/ ثمین رنجبر/ ثمین قائدی/

 

جاویدان زرگری/ جعفر حسین زاده/ جعفر عظیم زاده/ جعفر مرتضوی/ جعفر هدایتی/ جلوه جواهری/ جلیل عطارزاده/ جمال عاملی/ جمال لیل نهاری/ جمال یوسفی/ جمشید دهدار/ جمشید شهرکی/ جمشید نعمتی/ جمشید وحیدا/ جمعه محمدزایی/ جهانشاه جاوید/ جهانگیر هدایتی/ جواد جعفری/ جواد خاتمی/ جواد سرگلزایی/ جواد مداح صفائی/

 

چیمن حمدی ملایی/ چیمن خسروی/

 

حافظ فاضلی/ حامد بهادر/ حامد شمس/ حامد علیزاده/ حامد فرمند/ حانیه صوفیانی/ حبیب الله حیدری مالستانی/ حجت نارنجی/ حدیث آقایی/ حدیث اكبری/ حسام مناهجی/ حسن اکبری نیا/ حسن بهاری/ حسن جعفری/ حسن دلیجانی/ حسن زهتاب/ حسن شیخ اسداله/ حسن محمدزایی/ حسن مستانه/ حسن منوچهری/ حسن نایب هاشم/ حسن یوسفی اشکوری/ حسنیه نجفی/ حسین پورجانکی/ حسین جهاندیده/ حسین راشدی/ حسین شاهکرمی راد/ حسین شجاعی فر/ حسین شریفی خراسانی/ حسین شهریاری/ حسین شیرزادی/ حسین عباسی اقدم/ حسین عیسی پور/ حسین غلامی/ حسین فرهادی/ حسین کالجی/ حسین گنجی/ حسین متقی/ حسین مدرسی/ حسین مرادی/ حسین معصومی / حکمت علی قیزی/ حمید احمدزاده/ حمید امینی/ حمید بیدار/ حمید پورافضل/ حمید تاجیك/ حمید حسینی/ حمید حق جو/ حمید خسروی/ حمید زنگنه/ حمید طباطبایی/ حمید قاسمی/ حمید کوثری/ حمید محیط/ حمید مهدی پور/ حمید میرزائی/ حمید نظری/ حمیدرضا عنایتی/ حمیدرضا كامیابفر/ حمیدرضا مسعودیان/ حمیدرضا واشقانی فراهانی/ حمیدرضا یزدانی/ حمیده پارسائیان/ حمیده گلزاری/حمیرا نونهالی/ حنانه جیلانی/ حوارى نسب خلیل/ حورا سپهر/ حورا کیخسروی/ حوریه فخیمی/ حوریه فرج زاده طارانی/ حوریه میری/

 

خاطره قصابیان/ خالق ابراهیم زاده/ خانزاد ابراهیم زاده/ خدیجه نبوره/ خسرو ازوجى/ خسرو خدری/ خسرو صادقی بروجنی/ خلیل پورشمسیان/ خلیل حواری نسب/

 

داریوش پارسا/ داریوش زند/ داریوش فریدونی/ دانیال اسلامی/ دانیال ایمانی/ دانیال حسینی/ دانیال خاکبان/ دانیال فرج پور/ داوود خسروی/ داوود ذاكری/ داوود فرهاد پور/ دایره ایرانی شبکه بینا فرهنگی زنان/ دلارام علی/ دلارام مقدم/ دنیا راد/ دنیا نمازیان/ دومان رادمهر/

 

راحله بهشتی/ راحله تارانی/ راحله راحمی پور/ راحله کافیه/ راحله محمودی/ راحیل مشکوری/ راضیه رئیسی/ راضیه زیدی/ راضیه عبدی/ راضیه علیزاده زکریا/ رامش حبیبی/ رامین صفی یاری/ رامین قلی وند/ رایحه مظفریان/ ربابه حسینی/ ربابه قلی زاده/ رحمان ابراهیم زاده/ رحمت اله امیراحمدی/ رحمت گرگیج/ رحمن محمدی/ رز بانی/ رزا نخجوانی/ رسول رفعت نیا/ رشیده معماریان/ رضا امیرپناه/ رضا انصاری/ رضا بهرنگ/ رضا جعفری/ رضا حضرتی/ رضا خباز/ رضا دهقان/ رضا سهرابى/ رضا شاهمرادی/ رضا عالی نیا/ رضا عبدی/ رضا علوی/ رضا علیجانی/ رضا قریشی/ رضا قیصری/ رضا لرنی/ رضا معبادی/ رضا منصوری/ رضوان مقدم/ رضوان وطن خواه/ رعنا جوادی/ رعنا شمس/ رقیه رضائی/ رقیه کبیری/ رکسانا رحمتی/ رکسانا گل محمدی/ رهام گیلاسیان/ روبینا کیکشیان/ روح الله قطبی/ روح اله حق‌شناس/ روح انگیز حسن زاده/ روح انگیز کراچی/ روزبه آقاجری/ روزبه اکرادی کرماشانی/ روزبه علی پور/ روژیا فروهر آباده/ روژین جعفرزاده/ روژین محمدى/ روژین معماریان/ روژینا صفایی/ روفیا دولت آبادی/ رومینا الیکایی/ رومینا براتی/ رومینا فیروزی/ رومینا محسنی رجایی/ رومینا مهربد/ روناک رضایی/ رویا اسدالهی/ رویا دارابی/ رویا ریحاندوست فومنی/ رویا کاشفی/ ریحانه روحی/ ریحانه سیف الدین/ ریحانه میرجهانی/

 

زارا امجدیان/ زاریا متوسل/ زبیده حاجی زاده/ زری منصوری/ زکیه طیبی/ زهرا آزادفلاح/ زهرا اسکندری/ زهرا اسماعیلی/ زهرا افتخارزاده/ زهرا افرازیان/ زهرا آموری/ زهرا امیدی/ زهرا امیر/ زهرا امینی/ زهرا باقری/ زهرا بلقان آبادی/ زهرا بهنام/ زهرا جهانبانی/ زهرا حسین زاده/ زهرا حسینی/ زهرا خسروی/ زهرا دبستانی/ زهرا دریانی/ زهرا دل پیشه/ زهرا دولتی/ زهرا ربانی املشی/ زهرا رجائی/ زهرا رحیمی خامنه/ زهرا رونق/ زهرا رئیسی/ زهرا زواره/ زهرا سادات ابراهیمی/ زهرا شفیعی/ زهرا شهبازی/ زهرا عباسی/ زهرا عزتی/ زهرا عزیزی/ زهرا علیزاده/ زهرا عیوضی/ زهرا فرازپای/ زهرا قائمی/ زهرا قنبری نسب/ زهرا ماهری/ زهرا محدث/ زهرا محمدنیا/ زهرا مدرسی/ زهرا مراقی/ زهرا معینی/ زهرا ممبینی/ زهرا منتظر/ زهرا مهاجر/ زهرا میر/ زهرا نوعی/ زهرا واحدی/ زهرا ولی زاده/ زهرا یوحنایی/ زهره ارزنی/ زهره اسدپور/ زهره بهادرى/ زهره تاجیک/ زهره حیدری/ زهره دهقان/ زهره سامانی/ زهره شاه نظری/ زهره شرافت/ زهره صابری/ زهره صیادی/ زهره قهری صارمی/ زهره گلدار/ زهره گلستانی/ زهره مختاری/ زهره مهرابادی/ زهره میرعابدینی/ زهره یوسفی/ زویا ابراهیمی/ زیبا جلالی/ زیبا چراغی/ زینب آژیراک/ زینب بینش/ زینب حاج ملاعلی/ زینب مختاری/ زینب معصومی‌زاده/ زینب وکیل/

 

ژاله تبریزی/ ژیلا بنی یعقوب/ ژیلا گلعنبر/ ژیلا مکوندی/

 

ساجده انت/ سارا آزاد/ سارا اسمی زاده/ سارا اصانلو/ سارا افتخارى/ سارا امیدی/ سارا بازپرس/ سارا باقری/ سارا بهرامی/ سارا بوشهری/ سارا پژوهش/ سارا پورنیک دست/ سارا ترابی/ سارا تردست/ سارا جمال آبادی/ سارا حكیمى/ سارا خسروی/ سارا زارع/ سارا ساعی/ سارا شباهنگ/ سارا صحرا نورد فرد/ سارا فلاح/ سارا قنبرعلی اصل/ سارا كریمى/ سارا کمالی مقدم/ سارا گلستانی/ سارا لقایی/ سارا ملک زاده/ سارا موسوی طبالوندانی/ سارا میرزایی/ سارا نظری ولاشجردی/ سارا یوسفی مشهور/ ساره مختاری/ ساسان سلیمانی/ ساغر غیاثی/ سالومه رحیمی/ سامان یوسفوند/ ساناز اعتمادی/ ساناز امینی/ ساناز دهقانفرد/ ساناز رحیمی/ ساناز گنجی/ ساناز محسن پور/ ساناز موذنی/ سایناز ضرابی/ سایه صادقی/ سبا شاهمرادی/ سپیده ابوذری/ سپیده پژوهش/ سپیده جدیری/ سپیده جمشیدی/ سپیده حجتی/ سپیده صادقی/ سپیده صدفی/ سپيده كهريزى/ سپیده کهندانی/ سپینود ناجیان/ ستاره صدیق/ ستاره کی سر/ ستاره لعل/ ستاره هاشمی/ سجاد سپهدوست/ سجاد یوسفی/ سحر آریا/ سحر تقی پور/ سحر تیام/ سحر حدیدی/ سحر دهخدایی/ سحر زارع/ سحر سلطانی/ سحر شوقى/ سحر صدیق/ سحر طبیب زاده/ سحر عابدی/ سحر عباسپور/ سحر عباسی/ سحر عسکری/ سحرسلطانی/ سروش جوادی/ سروه مام‌قادری/ سروین ناجی/ سریه اردبیلی/ سعدیه میرکی/ سعید ارجمندی/ سعید رحمانی/ سعید رستمی/ سعید لطفی/ سعید مدنی/ سعید ورمزیاری/ سعیده احمدی/ سعیده جعفرپور/ سعیده سلطانی/ سعیده کهندانی/ سعیده مختارزاده/ سعیده مرادخانی/ سعیده میرزایی/ سعیده نوری/ سكینه اخروی/ سکینه کوچک/ سلماز عمارلو/ سلمان توسلی/ سلیمان عارف/ سلیمان مدرسی/ سمانه (سوگند) ابراهیم نژاد/ سمانه ابولپور/ سمانه امینی/ سمانه حق شناس/ سمانه حیدری/ سمانه خادمی/ سمانه سادات حسینی/ سمانه طهماسبی/ سمانه عابدینی/ سمانه عبدیان/ سمانه عزیزی/ سمانه عصری/ سمانه فخاریان/ سمانه فضلی/ سمن اللهویسی/ سمیرا امینی/ سمیرا بابایی/ سميرا جمالي/ سمیرا حاتمى/ سمیرا خادم/ سمیرا رشیدپور/ سمیرا رضازاده/ سمیرا زمانی منفرد/ سمیرا شاکر/ سمیرا طهماسبی/ سمیرا غفارخانی/ سمیرا کامرانی موسوی/ سمیرا یمینی/ سمیراپوریحیی/ سمیه اخوان/ سمیه رستم پور/ سميه ذاكري نيا/ سمیه رئوفی فرد/ سمیه شجاعی زاده/ سمیه شهریسوند/ سمیه کشاورز/ سمیه ملکی / سمیه هراتی/ سهیلا اتاماژورى/ سهیلا ارجمند/ سهیلا تنباکوزاده فرد/ سهیلا دالوند/ سهیلا سیاوشی/ سهیلا عبدالهی/ سهیلا گلشاهی/ سهیلا ملیانیان/ سهیلا نامنویس/ سهیلا هومن/ سهیلا وحدتی/ سودا پایدار/ سودا پورغفار/ سودابه تقی زاده زنوز/ سودابه دانش/ سودابه فرخ نیا/ سودابه میلانلویی/ سورنا اعظم زنگنه/ سورنا عمیدی/ سوری ابراهیمی/ سوری کعبی نژادیان/ سوری یوسفی/ سوسن ابراهیمی/ سوسن امینی/ سوسن شاهماری/ سوگل شقاقی/ سوگل شوقی نیا/ سولماز باقری/ سولماز علیمحمدی/ سولماز قزیل احمدی/ سونیا حسین زاده/ سونیا فراستی/ سیامك فرید/ سیامک بختیاری/ سیامک بهاری/ سیامک سلطانی/ سیامک کلهر/ سیامند عبدی/ سید امین هندی/ سید جواد متولی/ سید حمید خرم/ سید علی اكبر موسوی/ سید علی جلالی/ سید علی حسینی/ سید محمد صدرا حسینی/ سید مسعود صدرالاشرافی/ سید مهدی سعید/ سیدامیرحسین مدرس موسوی/ سیدقاسم بغلانی/ سیده سارا حسینی/ سیدهادی روح الامینی/ سیروس کسرائیان/ سیروس مددی/ سیروس مرسلپور/ سیما احسان خواه/ سیما جمال آبادی/ سیما سلطانی پور/ سیما شاه عباسی/ سیما غفاری/ سیما فرخ نژاد/ سیما نمازی/ سیمین آذرباد/ سیمین دخت شاهسواری/ سیمین رادمهر/ سیمین زارع/ سیمین ستایش/ سیمین سلطانی پور/ سیمین صابری/ سیمین فروهر/ سیمین كریمی/ سیمین کاظمی/ سینا احمدپور/ سینا اسدی/ سینا چالشگر/ سینا رجبی/ سینا سلیمانی/ سینا صداقت نژاد/ سینا غفاری/

 

شادی انصاری/ شادی حدادی/ شادی دانش/ شادی دهقان/ شادی ملكی/ شادی ولی زاده/ شاهپور نوید/ شاهرخ ابراهیم زاده/ شاهین انزلی/ شاهین باقری/ شاهین میلانی/ شایان ژله دوست/ شایان صباحی/ شایسته دارابیگی/ شبگیر حسنی/ شبنم ادراکی/ شبنم اسدی نژاد/ شبنم بهارفر/ شبنم خضرى/ شبنم سلمانی ساحلی/ شبنم عزیززاده/ شبنم لوعليان/ شبنم هدایتی/ شبنم ورد/ شراره آکسته/ شراره سادات ناصری/ شراره کاوندی/ شراره مدرس سعیدی/ شرمینه نادری/ شری نجفی/ شریف غفران/ شعله زمینی/ شعله محیط/ شفق رحمانی/ شفیقه بختیاری/  شقایق امینی/ شقایق بهرنگ/ شقایق درنشان/ شقایق دستخوش راد/ شقایق دهقان/ شقایق زعفری/ شقایق کمالی/ شقایق کیخسروی/ شقایق معماریان/ شقایق نوری/ شقایق وحیدی/ شكوه فرشیدفر/ شكیب نصرالله/ شلیر شبلى/ شمیلا كوهی/ شمیم شرافت/ شهاب حبیبی/ شهاب طهماسبی/ شهاب مومنی/ شهپر بامداد/ شهپر معرفت/ شهرام پارسا/ شهرام رادمهر/ شهرام نادری/ شهربانو قادرنیا/ شهربانو نیکی نژاد/ شهرزاد باباپوری/ شهرزاد مهیار/ شهره زبیری/ شهره سیامکی/ شهره عشقی/ شهره مختاری/ شهروز فروتن کیا/ شهریر نواختر/ شهلا اعزازی/ شهلا انتصاری/ شهلا بهاردوست/ شهلا فاتحی/ شهلا هویدا/ شهناز اکملی/ شهناز بختیاری/ شهناز فراهانی/ شهیده مهاجر/ شهین امیری/ شهین غلامی/ شوكا حسینى/ شوکت مهدی نیا/ شوگار فاتحی/ شیدا ستوده/ شیدا صدری/ شیدا یگانه‌منش/ شیرین آذرى/ شیرین اصانلو/ شیرین تقی نژاد/ شیرین حدادپور/ شیرین علیزاده/ شیرین فامیلی/ شیرین نجفى/ شیرین‌دخت دقیقیان/ شیفته سلطانی/ شيلا نوچيان/ شیما احمدی/ شیما آزادی/ شیما بابایی/ شیما پرهیزگار/ شیماحامدیان/  شیما ساعدى/ شیما کاشی/ شیما محیطی/ شیما معصومی/ شیوا امیری/ شیوا باغستانی/ شیوا تقوی/ شیوا خدیویان/ شیوا روح‌الامینی/ شیوا روحی/ شیوا شریف‌زاد/ شیوا شریفی/ شیوا طالبی/ شیوا نظرآهاری/

 

صابر فرشباف/ صادق ستوان/ صادق عبدی/ صادق فلاح پور/ صادق کار/ صادق کارگر/ صادق مدیری/ صالح شهرکی/ صالح فرهادی/ صبا کیهان/ صبا مولوی شیرازی/ صبا ناصری مهر/ صبری نجفی/ صبور کبیری/ صحرا اکرامی/ صدف حیدری/ صدیقه پاك ضمیر/ صدیقه فخرآبادی/ صدیقه ولیزاده ایلخچی/ صفیه ابراهیم زاده/ صفیه شجاعی گورادل/ صنم علم/ صهبا سپهر/ صونا رهبر فرزامی حق/

 

ضحی امیری/

 

طاهره باقری/ طاهره بختیاری/ طاهره طاطی/ طاهره فاضلی/ طاهره مختاری/ طاهره مهرپورشاد/ طاهره ولیزاده ایلخچی/ طلا ابراهیمی/ طناز عسكرى/ طیبه بابایی/ طیبه راحلی/ طیبه ملک محمدی/ طیبه مولانا/

 

عابد توانچه/ عاتكه الاشتی/ عادل یکیتا/ عادله محتاط/ عارفه الیاسی/ عارفه طالبی/ عارفه عطامنش/ عاطفه الهامی/ عاطفه چوپانی/ عاطفه حقگو/ عاطفه سادات موسوی/ عاطفه صفرابادی فراهانی/ عاطفه طلوعی/ عالیه شکربیگی/ عالیه مطلب زاده/ عایشه مدرسی/ عباس غفاری/ عباس کده‌ای/ عباس محقق/ عبدالجلیل ملک زاده/ عبدالحمید معصومی تهرانی/ عبدالغفور پیش دار/ عبدالله وطن‌خواه/ عبداله حراسی/ عثمان محمودی/ عذرا محمدی/ عرفان دارابی/ عرفان میری/ عزت دولت آبادی/ عسگر آهنین/ عسل خانساری/ عسل محمدی/ عسل نعمتی/ عصمت بیژنى/ عصمت صوفیه/ عصمت عامری/ عظیمه ستاری/ عفت احمدزاده/ عفت مهدی نیا/ علی ابراهیمی/ علی اسدپور/ علی اسدی/ علی اصغر کلاته/ علی اقبالی/ علی امیرحشچی/ علی امینی/ علی پورنقوی/ علی چشم خاوری/ علی حجتی/ علی دانشمند/ علی ذوالقدر/ علی رضا اردبیلی/ علی سکاک/ علی شاکری/ علی شهرکی/ علی صمد/ علی طایفی/ علی فاتحی/ علی فتوتی/ علی قاسمی/ علی قدمی/ علی قنبری/ علی كاغذچی/ علی کافی/ علی کریم‌زاده/ علی کلائی/ علی مختاری/ علی مسعودی نیا/ علی میرزایی/ علی نصیری/ علی نوروزی/ علی نیکویی/ علی هویدی/ علی وفایی/ علی یزدانی/ علی‌اکبر امینی/ علیرضا اخوان/ علیرضا آزاد/ علیرضا آزادی/ علیرضا پرویز/ علیرضا خزائی/ علیرضا رحیمی اسبویی/ علیرضا رنجبر/ علیرضا شریفی/ علیرضا شناور/ علیرضا عادل کیا/ علیرضا فخری/ علیرضا کاویانی/ علی‌محمد یزدانی/ عماد رجحانی/ عمار مهرابی/ عنایت وثوقی/ عیسی ابراهیم زاده/ عیصمت ابراهیم زاده/

 

غزال محسن پور/ غزال مرادی/ غزاله شادرام/ غزاله نجار/ غزل معصوم شاهی / غلامرضا رحمتی/ غنچه قوامی

 

فاران حسامی/ فارن نخستین/ فاضل اسماعیلی/ فاطمه ابراهیمی/ فاطمه اتراکی/ فاطمه احمدنژاد/ فاطمه ازگلی/ فاطمه اصانلو/ فاطمه السادات میرحسینی/ فاطمه باقرزاده/ فاطمه باقری توچایی/ فاطمه بهزادی/ فاطمه بیگلی/ فاطمه تیتكان/ فاطمه جهانگیری/ فاطمه جهانگیری نوجانی/ فاطمه چهرگان/ فاطمه حمصیان/ فاطمه حیدری/ فاطمه دادرس/ فاطمه رستمی دره ساری/ فاطمه رسولی/ فاطمه روزگرد/ فاطمه ریاحی/ فاطمه ساعد/ فاطمه سرچاهی/ فاطمه شالچی/ فاطمه شاه نظری/ فاطمه شهبازی/ فاطمه صفری/ فاطمه عابدی/ فاطمه علیزاده/ فاطمه فرخی/ فاطمه فرهنگ خواه/ فاطمه قانع/ فاطمه قمی/ فاطمه كریمی/ فاطمه گوارایی/ فاطمه محمدی/ فاطمه محمدیان/ فاطمه مسعودیان/ فاطمه معماری/ فاطمه ملکوتی/ فاطمه منتظر/ فاطمه موسوی/ فاطمه موسوی میرک/ فاطمه موسوی ویایه/ فاطمه ناهیدی/ فاطمه نجفی/ فاطمه نصر/ فاطمه نصیرپور/ فاطمه نظرزاده/ فاطمه همدانیان/ فاطمه یگانه/ فاطیما مومنی/  فائز رضوانی/ فائزه اشرافی/ فائزه افشارنیا/ فائزه بهزادی/ فائزه پناهنده/ فائزه جاوید/ فائزه جوادزاده/ فائزه خابوری/ فائزه رضازاده/ فائزه سادات قطبی/ فائزه سجودى/ فائزه کاظمی/ فائزه کرمی/ فائزه ملکوتی/ فائزه موسوی/ فائقه رفیعی/ فائقه كردستانى/ فائقه ملك محمدی/ فتانه عظیمی/ فخری شادفر/ فرامرز فرزاد/ فران اسدی/ فرانك سعیدی/ فرانک جواهری/ فرانک حیدری/ فرانک سامانی/ فرانک فرید/ فربد جوان/ فرح کمانگر/ فرحروز رنجبر/ فرحناز شاه نظری/ فرحناز محمدی/ فرخنده جبارزادگان/ فرخنده قربانی/ فردوس جمشیدی رودباری/ فردوس شیخ الاسلام/ فرزاد بهرام نژاد/ فرزاد فروغی راد/ فرزانه برزگر/ فرزانه تنگستانی/ فرزانه جوادی/ فرزانه جوان/ فرزانه دشتی/ فرزانه رحمانی/ فرزانه سادات جعفری موسوی/ فرزانه علیرضازاده/ فرزانه فرشادی/ فرزانه موسوی/ فرشاد فلاح نجم‌آبادی/ فرشاد قره‌داغی/ فرشته توکل امید/ فرشته زرندی/ فرشته سلیمانی/ فرشته شریعتی پو/ فرشته كریمان/ فرشته محمدی/ فرشته مقیمی/ فرشته نمدکلاهی/ فرشید تركاشوند/ فرشید یزدانی/ فرناز فر رخ همدانی/ فرنگیس بیات/ فرنگیس مرادی/ فرنوش سرتنگستانی/ فرهاد حسینی/ فرهاد فرجاد/ فرهاد مسیبی/ فرهاد نیك فكر/ فرهاد یگانه/ فرهنگ رضایی/ فروزان فروغی/ فروغ احمدی/ فروغ افشار/ فروغ رفیع/ فروغ زارع/ فروغ سمیع نیا/ فروغ عزیزی/ فروغ طیاری/ فروه ریاحی/ فریبا الماسی/ فریبا خضری/ فریبا داودی مهاجر/ فریبا رستمیان/ فریبا فرسام/ فریبا مرادی پور/ فریبامطلب زاده/ فریبرز مسعودی/ فرید اشکان/ فرید اطهری/ فرید کلانتری/ فریده آژیر/ فریده بیوكیان/ فریده حمیدی/ فریده حمیدیان/ فریده رونق/ فریده شب/ فریده عباسی/ فریده كریم بیگی داریان/ فریده مرادخانی/ فریده میرآخوری/ فریدون احمدی/ فریدون حامدی/ فریدە یزدان پناە/ فریما آقاپور/ فریناز ابراهیمی/ فریناز زارع/ فهيمه بهزادي/ فهیمه شریعتی پور/ فهیمه مدرسی/ فهیمه مصطفالو/ فیروزه فیروز/ فیروزه کیا/

 

قاسم حسنی/ قدرت الله تحریری/ قمر تکاوران/ قمرالسادات انتظارمهدی

 

كاظم رستمى/ كاوه حیدری/ كريم قنواتى/ كمال ارس/ كمال حسینی/ كورش فرودى/ كوروش سرمدی/ كیانا حسینى/ كیاندخت بشیری/ كیمیا كیهانى فر/ كیومرث مظفری/ کارن جواهری/ کامران امیری/ کامران طاهباز/ کامیل احمدی/ کانون کوشا/ کاوه اقتصادی/ کاوه مظفری/ کبری اکبرپورفرد/ کبری سلطانی لرگانی/ کبری واعظی/ کمال ارس/ کوثرالسادات معصومی زاده/ کوشا اثیمی زیده سرایی/ کیارش اقبالی/ کیدیانا کاپُلا/  کیان عباسی/ کیان عرفا/ کیان کیانیان/ کیانا خوی نژاد/ کیانا لباف خانیکی/ کیمیا بیگیان/ کیمیا زرکش/ کیمیا معزّی/ کیمیا مهدی پور/ کیوان ملکی/ گل آسا طاهری/ گل سونا عیدی/ گلنسا امینی/ گلنوش دهقانپور/ گلی ابراهیمی/ گلیتا حسین پور اصفهانی/ گودرز اقتداری/ گوهر تقوی/ گوهر طاهری/ گیتا طاهباز/ گیتا عسگری/ گیتا مشایخی/ گیتا هارپا/ گیتی خزاعی/ گیلدا دیگان/

 

لادن دشتبان/ لادن زحمت کش/ لاله دانش/ لاله درختی/ لاله دهقان پور/ لاله عنبری/ لعیا جعفری/ لعیا عالی‌نیا/ لیدا جعفری/ لیدا عابدپور/ لیلا اباذری/ لی‌لا الوندیان/ لیلا الیکایی/ لیلا آیت اللهی/ لیلا بارگاهی/ لیلا بهرامی/ لیلا جعفریان/ لیلا حصاری/ لیلا خزایی/ لیلا دشتبان/ لیلا رحمانی/ لیلا رحیمی بهمنی/ لیلا سلیمی/ لیلا صحرای/ لیلا عبدی/ لیلا عنصری/ لیلا فلاحی سرابی/ لیلا كریمی/ لیلا گودرزی/ لیلا یوسف آذر/ ليلى محسنى/ لیلی پارساپور/ لیلی فاضلی عارف/

 

مارال اشرفیان/ مارال نژادآذر/ مازیار بهمنش/ ماندانا جعفریان/ مانی رضوی‌زاده/ مانی فرخی/ ماهان حیدری/ ماهان محمدی/ ماهان منصوری/ ماهدخت سلطانی/ ماهرخ روستایی/ مائده خیری/ مائده سلیمی/ مائده شهبازی‌زاده / مبینا سعادت/ متین یزدانی/ مجتبی دعایی/ مجتبی شیری/ مجتبی کفَشگر/ مجتبی مرادی/ مجتبی نجفی/ مجید ترابی/ مجید تقوی/ مجید حسینی/ مجید فراهانی/ مجید فرجی مهیاری/ مجید کسرایی پور/ مجید مجد/ محبوبه جلالی/ محبوبه حمیدی/ محبوبه رحیمی/ محدثه امیریان/ محدثه سپهری/ محدثه مشتاق/ محدثه منتظری/ محسن ایمانى/ محسن خوشبین/ محسن مالکی/ محسن نظیری/ محسن نقیب/ محمد امین گل محمدی/ محمد بابکی/ محمد باقر عزیزی/ محمد باقری/ محمد برجی/ محمد پوردوایی/ محمد پورهاشمی/ محمد جهانشاهی/ محمد جواد طواف/ محمد چراغی/ محمد حسام کلانتری/ محمد حسن محقق معین/ محمد حسین رفیعی/ محمد خلیلی/ محمد رضا پارسا/ محمد رضا شوشتری نژاد/ محمد زینالی اناری/ محمد ساسانی/ محمد سعیدی/ محمد صادق علی اصغری/ محمد صالحی/ محمد صفاری/ محمد عثمان حسین بر/ محمد عرفان/ محمد عسگری/ محمد قاسمی/ محمد كریم بیگی/ محمد کریم آسایش/ محمد کریمی/ محمد کلانتری/ محمد لطفی/ محمد لوایی/ محمد معینی/ محمد مقدری پور/ محمد ملکی/ محمد مهدی برزگر/ محمد مهدی پور/ محمد مهدی رحمتی/ محمد نعیمی/ محمدحسین آبادی/ محمدرضا اسکندری/ محمدرضا بدخش/ محمدرضا حمیدی/ محمدرضا رحمتی/ محمدرضا رمضانی/ محمدرضا ریگی/ محمدرضا شفیع زاده/ محمدرضا علی حسینی/ محمدرضا قلی پور/ محمدرضا گلستانی/ محمدرضا هادی پور/ محمدعلی خندان/ محمود جهانشاهلو/ محمود درخشنده/ محمود رضوان/ محمود روحانی/ محمود علیمرادیان/ محمود مراد خانی/ محمود معما نژاد/ محیا بهرامی/ محیا دری/ مختومقلى داورى/ مدینه راستگو/ مراد روحی/ مرتضی تقی پور/ مرتضی چرخ زرین/ مرتضی صادقی/ مرتضی ضرابی/ مرتضی قدرتی/ مرتضی مرادی/ مرتضی نیکی/ مرجان حامدی/ مرجان میر حبیبی/ مرجان نمازی/ مرضیه امیری/ مرضیه بشارتی فر/ مرضیه پورتسوجی/ مرضیه سلیمانی نژاد/ مرضیه شاهی/ مرضیه فارسی/ مرضیه کریم زاده/ مرضیه لهراسبی/ مرمر قریب/ مریم احمدی/ مریم استادنیا/ مریم اسماعیلی/ مریم افرافراز/ مریم اکبری/ مریم اهری/ مريم بابايي/ مریم باقری/ مریم بحرانی/ مریم بهاری/ مریم بهشتی/ مریم پورنصیری/ مریم تنگستانی/ مریم جلالی فراهانی/ مریم جودت/ مریم خلت/ مریم دهکردی/ مریم رحمانی/ مریم رفیعی/ مریم روحی/ مریم رودباری/ مریم زندی/ مریم سلیمانی/ مریم سید حاتمی/ مريم شامحمدی/ مریم شیخانیان/ مریم صالحی/ مریم صیامی نمین/ مریم ظهیرالاسلام/ مریم عسکری رنانی/ مریم عیدی/ مریم غفارخانی/ مریم فرجی/ مریم فرزانه/ مریم قاسم زایی/ مریم کرم پور/ مریم کریم بیگی/ مریم کمالیان/ مریم گرابیان/ مریم گل محمدی افخم/ مریم مالك/ مریم محمد/ مریم محمودیان/ مریم مسندی/ مریم ملایی/ مریم منتظر/ مریم میران/ مریم میرزانژاد/ مریم میرزایی/ مریم ناس/ مریم ناظری/ مریم نریمانی/ مریم نظری/ مریم نوبخت/ مریم نورائی نژاد / مریم نوربخش/ مریم نورعلی/ مریم نیکخو/ مریم هاشمی نسب/ مژده طوچایی/ مژگان شجاعی/ مژگان فراهانی/ مژگان قطان/ مژگان کریمخانی/ مسعود ابراهیم نیا/ مسعود امیدی/ مسعود بهاور/ مسعود توکلی صابر/ مسعود حاجیان/ مسعود حبیبی/ مسعود خورشیدی/ مسعود سلطانی/ مسعود شب افروز/ مسعود فراز/ مسعود کاوه/ مسعود نعمتی/ مسعوده خلیلی/ مصطفی اكبری/ مصطفی شاه حسینی/ مصطفی لك قمی/ مصطفی مدرسی/ مصطفی مرادی/ مصلح مدرسی/ معصومه اسمعیلی/ معصومه بازگیر/ معصومه بیگی/ معصومه دریسی/ معصومه زمانی/ معصومه عالی نیا/ معصومه عباسی/ معصومه فردوسی زاده/ معصومه محمودی/ معصومه نوری/ معصومه وطنی/ معین كامرانی/ ملاحت مداحی/ ملاحت نصیری/ ملک عالمی/ ملوک عزیززاده/ ملوک مستقل/ ملیحه زبیری/ ملیحه مزین/ ملیحه یک کلام تاش/ ملیسا ملكوتی/ ملیكا حسن پور/ ملیکا نام‌آور/ ملیکا یدالهی/ ملیکا یزدچی/ منا پیشیار/ منا خاکزادان/ منا نراقی/ مناف عماری/ منصور اسانلو/ منصور فرهنگ/ منصور منصورنژاد/ منصور یاسایی/ منصوره بهکیش/ منصوره شجاعی / منصوره فرح‌زادی/ منصوره کیمیاگری/ منصوره مرد آزما/ منصوره معین الدینی/ منصوره موسوی/ منصوره نورعلی/ منظر بهرامی/ منوچهر گلشن/ منوچهر مقصودنیا/ منوچهر مقصودنیا/ منیر جعفری/ منیره برادران/ منیره رضایی راد/ منیره كاظمى/ منیره محبی مقدم/ منیره محمد طاهری کرهروی/ منیژه رستمی/ منیژه شکری نژاد/ منیژه قصابی/ منیژه نجم عراقی/ مهتاب ثابت/ مهتاب حسن نیا/ مهتاب دادارصفت محبوب/ مهتاب قبادی/ مهتاب یاراحمدی/ مهدخت صنعتی/ مهدخت محمدی/ مهدی ابراهیم زاده/ مهدی ابراهیمی/ مهدی آریایی/ مهدی پرویز/ مهدی جمشیدیان/ مهدی جهانشاهلوراد/ مهدی حاجتی/ مهدی حقی/ مهدی حمیدی شفیق/ مهدی داداشی/ مهدی رستمی/ مهدی رضایی نژاد بختیار/ مهدی سلیمی/ مهدی فتاپور/ مهدی فتوره چی/ مهدی فخرزاده/ مهدی فرشی/ مهدی فعلی/ مهدی قنواتيان/ مهدی قوامی پور/ مهدی میرابیان/ مهدی نعمتی/ مهدی نیک اختر/ مهدیار جهانگیری/ مهدیس رستم‌زاده/ مهدیه ابراهیمی/ مهدیه جلیلی/ مهدیه حسینی/ مهدیه حلوانی/ مهدیه سلطانی / مهدیه شهرابی/ مهدیه گلرو/ مهدیه محمدی / مهدیه میررحیمی/ مهران اسعد/ مهران حسین نیا/ مهران عضدی/ مهران میرزایی/ مهرداد آریانپور/ مهرداد امیررحیمی/ مهرداد بهارآرا/ مهرداد توحیدی/ مهرداد فلاحی/ مهرداد گریوانی/ مهرزاد علیپورحسینی/ مهرک کمالی/ مهرگان ملکی/ مهرناز شیرازی عدل/ مهرناز مرادی/ مهرنوش قائم مقامی/ مه‌رو ژف/ مهری امیرافشاری/ مهری جعفری/ مهری قاسمی زاده/ مهزاد علیجانىى/ مهسا آستانه/ مهسا اصغری/ مهسا اقتصاد/ مهسا دارابی/ مهسا دهقان/ مهسا سعیدی/ مهسا شهبازی/ مهسا شهشهانی/ مهسا صابری/ مهسا صباغی/ مهسا فیاضی/ مھسا قریب/ مهسا لطفی/ مهسا مهدیزاده/ مهسا نادری/ مهسا نژادآذر/ مهساسادات میراحمدی/ مهسان نورعلی/ مهشید ابراهیمی مالکی/ مهشید باقری/ مهشید پگاهی/ مهشید خسروی/ مهشید دارابی/ مهشید ذاکر/ مهشید زیدی/ مهشید شبانی/ مهشید شریعت/ مهشید شهیدی/ مهشید شیخی/ مهشید طباطبایی/ مهشید فارسیجانی/ مهشید مسندی/ مهکامه طاعتی/ مهناز ادیرش/ مهناز بهروز/ مهناز چمنی/ مهناز دقیق نیا/ مهناز شریعتی/ مهناز شریعتی نژاد/ مهناز نژادقرایى/ مهین پرهیزکاری/ موسی ابراهیم زاده/ مونا اسکافی/ مونا بابایی جدیدی/ مونا زمانخانی/ مونا غلامی/ مونا هردانیان/ میترا ابراهیمی/ میترا اختر/ میترا ارژنگ/ میترا آزرم/ میترا پازوكی/ میترا پورشاهی/ میترا جوشنی/ میترا حسن آبادی/ میترا عسلی/ میترا علی پاشا/ میترا غفاریان/ میترا مهریار/ میثاق میرزاپناه/ میثم حاجی شیخی/ میثم رضوانى/ میثم صالحی/ میثم غفوریان/ میلاد جنت/ میلاد طالبی/ میلاد ملک/ میلاد موسوی/ میلاد هماپور/ مینا احمدی/ مینا اصلانى/ مینا افشین/ مینا براتی/ مینا خراسانى/ مینا رضایی فرخ/ مینا سخامهر/ مینا شجاعی/ مینا عزیزی/ مینا فریس/ مینا كشاورز/ مینا محرابی/ مینو حسنی/ مینو شب/ مینو صابری/ مینو صالحی/ مینو میلانی/ مینو ولی پور/

 

نابغه قیاسوند/ نادیا  عنبری/ نازلی ابراهیمی/ نازلی فرخی/ نازلی قریب/نازنين حسن زاده/  نازنین رضایی/ نازنین سالاری/ نازنین سبز اندیش/ نازنین کاظمی/ نازنین لیراوی/ نازیلا شهبازی/ نازیلا عباسی/ ناصر اشجاری/ ناصر پسانیده/ ناصر دیه جی/ ناصر رضوی/ ناصر فتحی/ ناصر فعلی/ ناصر قاضی زاده/ ناهید احمدی/ ناهید بهرامی/ ناهید پیام/ ناهید توسلی/ ناهید خیرابی/ ناهید ستاری/ ناهید شکری/ ناهید علی پور/ ناهید فرهاد/ ناهید میرحاج/ ناهید نوروزی/ ناهیده تقیان/ نجما رحمانی/ نجمالدین یخچالی/ نجمه اصغرى/ نجمه سلیمانی/ نجمه شهبازی/ نجمه همت یار/ نجمه واحدی/ ندا اسدی/ ندا اسکندری/ ندا اصغری/ ندا حقیقی صابر/ ندا خلیلی/ ندا صوفى/ ندا عزیزی/ ندا غفاری/ ندا ناجی/ ندا نادرپور/ ندا نفریه/ نرجس موسوی/ نرگس ایمانی/ نرگس جهانبخت/ نرگس حلمی/  نرگس دیناکانی/ نرگس رضایی/ نرگس صحرانورد/ نرگس محمدزاده/ نرگس یزدی/ نژلا رضوی/ نسترن زمانی/ نسترن شقاقى/ نسترن طارسی/ نسرین افضلی/ نسرین بلوچزهی/ نسرین جوادی/ نسرین خرمن دار/ نسرین سلطانخواه/ نسرین عاقلی/ نسیبه گودرزی/ نسیم بنی‌کمالی/ نسیم سخاوت/ نسیم صنیعی منفرد/ نسیم قدسی/ نسیم گل محمدی افخم/ نسیم گلبان/ نعیم ریگی جلایی/ نغمه خدیوی/ نغمه رستگار/ نغمه گچپزان/ نفیسه آزاد/ نفیسه بی‌همتا/ نفیسه حقیقت جوان/ نفیسه علاقه بند/ نفیسه محمدپور/ نفیسه موسوی/ نفیسه میرائی/ نفیسه نادری/ نگار آریا/ نگار آشتیانی/ نگار بی‌غم/ نگار خلج/ نگار رزاقی/ نگار مسرورى/ نگار منفرد/ نگار نورمحمدی/ نگار واعظ زاده/ نگین باقری/ نگین نوری/ نهدیه امیرگل/ نورمحمد رئیسی/ نوشابه امیری/ نوشین آتشگاهی/ نونا  عصفوری نژاد / نوید امن زاده قپچاق/ نوید وزوایی/ نیره توحیدی/ نیره توکلی/ نیکی فرزان/ نیلگون حمیدیان/ نیلوفر ابوعلی/ نیلوفر بهین/ نیلوفر رضوی/ نیلوفر شکوهی/ نیلوفر شهسواریان/ نیلوفر صمیمی/ نیلوفر غلامی/ نیلوفر قاسمزایی/ نیلوفر کاظمی سبزوار/ نیلوفر لهراسبی/ نیلوفر مرادی/ نیلوفر وحدت/ نیما حمیدیان/ نیما شهرابی/ نیما صابری/ نيما صفار سفلايي/ نینا زارعیان/ نیوشا حاجیان/

 

والا مدنی/ وانیا نصر/ وجیهه خواجه/ وجیهه كامل/ وحید حسین گو/ وحید حسینی/ وحید رستگار/ وحید رضوان/ وحید زایری/ وحید صباغی/ وحید عالمی/ وحید قاسمی برقی/ وحید قوشخانه‌ای/ وحید گلدرزهی/ وحید یاوری/ وفا الماسی/ وهاب انصاری/ ویدا آبشیری/ ویدا قدس طینت/

 

هاجر افتخاری/ هاجر كبیری/ هاجر گیلانی/ هاجر منتظری/ هادی ابراهیمی/ هادی آقاجانزاده/ هادی خردمندپور/ هادی رحیمی/ هادی شیر/ هادی طلاکوب/ هادی مقدسی/ هادی مهرآیین/ هادی نعمتی/ هاله جهانشاهلو/ هاله رحمانپور/ هاله میرمیری/ هانیه اخوان/ هانیه عنصری/ هانیه فکری/ هانیه کازرانی/ هانیه مجتهد/ هایده پورشیرازی/ هایده سیدی/ هدا امین/ هدا رخ/ هدی دفتری/ هدی عمید/ هدی لواسانی/ هدیه توتونی/ هدیه خرمی/ هدیه شمسی/ هدیه مدنی/ هژار محمدی نکو/ هستی احمدی زاده/ هستی اعلایی/ هستی شریفی/ هستی وحدت/ هلیا عسگرى/ هما نوری/ هنگامه بهادر/ هنگامه محمدی/ هنگامه هدایتی/ هنگامه هیربد/ هوتن میثاقی/ هوشیار انصاری‌فر/ هیراد رضاعی/

 

یاسمن  نیلفروشان/ یاسمن آرنگ/ یاسمن آشوری/ یاسمن انوریه/ یاسمن خزاعی کوهپر/ یاسمن کاظمی/ یاسمن محمدی جنیدی/ یاسمین احمدیه/ یاشار كاظمی/ یداله بلدی/ یزدان شهدایی/ یسنا جاوید/ یگانه ملك محمدی/ یلدا ابتهاج/ یلدا خاکباز/ یلدا دنیائی مبرز/ یلدا رستمی/ یوسف ابراهیم زاده/ یوسف کریمی/ یوسوپ کنعانی/ یونس فلاحی/

 

همه زخم‌ها دیده نمی‌شوند…/ بنفشه جمالی

کارزار منع خشونت خانوادگی: سی اردیبهشت نود و شش. روحانی با اکثریت آرا پیروز دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری شده است. خیابان‌های شهر پُر شده است از پیر و جوان. زنان و مردانی که با دستبندهای سبز و بنفش به خیابان آمده‌اند تا این پیروزی را جشن بگیرند. تا دوباره شعارهای جنبش سبز  در خیابان‌های شهر طنین‌انداز شود. تا دوباره از مطالباتشان بگویند. از اینکه منتظرند تا روحانی به وعده‌های انتخاباتی‌اش عمل کند. رفع حصر، آزادی زندانیان سیاسی،  شعارهای غالبی است که از گوشه و کنار شنیده می‌شوند. خبری از طرح مطالبات زنان اما نیست. نیروهای امنیتی گوشه گوشه شهر را پر کرده‌اند اما گویا دستور رسیده است که این شب را به مردم شهر واگذار کنند.

دستبند سبزم را که از بیست و پنج خرداد هشتاد و هشت همچنان در کیف دارم به مچ دست می‌بندم. دفترچه‌های کارزار منع خشونت خانوادگی را درون کیف می‌گذارم و به خیل جمعیتی که به سطح شهر آمده‌اند می‌پیوندم. دست‌ها دوباره به علامت پیروزی با نشان‌های سبز به سمت آسمان بلند شده‌اند. سرود یار دبستانی شهر را پر کرده است. دفترچه‌های کارزار منع خشونت خانوادگی را به دست زنان و مردانی که دوشادوش هم بی‌هیچ تفکیک جنسیتی و هیچ محدودیتی کنار هم راه می‌روند می‌دهم. با تعجب به تصویر زن روی جلد دفترچه نگاه می‌کنند. می‌پرسم آیا در رابطه با کارزار منع خشونت خانوادگی شنیده‌اند؟ زن و مردی که دفترچه را با کنجکاوی ورق می‌زنند، سرشان را به علامت نه تکان می‌دهند.

برایشان از خشونت خانوادگی می‌گویم. از اینکه خشونت خانوادگی در ایران آماری بیش از آمارهای جهانی دارد. از انواع خشونت می‌گویم که لزوما جسمی نیست، می‌تواند کلامی و روانی باشد. جنسی یا اقتصادی و اجتماعی باشد. از ضرورت تصویب قانونی بازدارنده و حمایت‌گرانه از زنان خشونت دیده می‌گویم. اینکه هیچ قانون بازدارنده و حمایت‌گرانه‌ای برای زنان خشونت دیده وجود ندارد و هیچ مجازاتی برای فرد خشونت‌گر در محیط خانه که باید برای تک‌تک افرادش محیطی امن باشد در نظر گرفته نشده است. زن از ضرورت ایجاد خانه‌های امن می‌گوید. مرد از ضرورت آموزش به مردان که باید از سطوح پایین آموزشی شروع شود. زن دیگری که به جمع اضافه شده است از نقش پلیس و دستگاه‌های قضایی برای بازدارندگی خشونت خانوادگی می‌گوید. اینکه قانون امروزمان، خود به خشونت علیه زنان دامن میزند و مدام می‌خواهد به طرق مختلف زنان را در چهاردیواری خانه‌ها حبس کند.

خیابان ولیعصر را به سمت میدان ونک بالا می‌روم و هر جا جمعی را می‌بینم کنارشان می‌ایستم و دفترچه‌ها را به دستشان می‌دهم و همان‌طور بحث شکل می‌گیرد. از ضرورت روایت تجربیات خشونتمان می‌گویم. اینکه ما در طبقات مختلف اجتماعی و اقتصادی و بنا به شرایط زندگی‌مان ممکن است خشونت‌های متفاوتی را تجربه کنیم که در بسیاری از موارد آن‌ها را پنهان می‌کنیم و نمی‌خواهیم از این خشونت‌ها در جمع دوستان و آشنایان حرفی بزنیم. زن جوانی که کنارم ایستاده آهی می‌کشد و می‌گوید: خشونت کلامی را در رابطه عاطفی که داشته است بارها تجربه کرده است. تحقیر شده است. توهین شنیده است اما در اکثر مواقع سکوت کرده است و نهایتا از رابطه بیرون آمده است. رابطه‌ای که هنوز زخم‌هایش التیام نیافته است و با هر تلنگری دوباره سر باز می‌کنند. به زن می‌گویم که نوشتن و روایت کردن را همین امشب و بعد از رفتن به خانه شروع کند. کارت روایت کارزار را به دستش می‌دهم و می‌گویم بنویس و برایمان بفرست. می‌گویم: تو تنها نیستی، من هم مثل تو خشونت کلامی و روانی را تجربه کرده‌ام و میدانم چه دردی دارد تحقیر شدن و نادیده گرفته شدن.

زن به جمله اول نوشته شده روی کارت نگاه می‌کند. آنجا که نوشته شده است: همه زخم‌ها دیده نمی‌شوند. زن سری به نشانه تائید تکان می‌دهد و می‌گوید: می‌نویسم. همین امشب نوشتن را شروع می‌کنم.

با خشونت خانگی متولد می‌شویم

امروز کانون وکلای دادگستری میزبان جلسه ای بود که فعالان حوزۀ زنان مدت ها انتظارش را می کشیدند. تلاش برای منع خشونت خانگی علیه زنان، باید به نقطۀ قانون گذاری می رسید. امروز کانون وکلای دادگستری از سندی رونمایی کرد که انتظار فعالان حوزه زنان را به پایان رساند. این سند “لایحۀ پیشنهادی منع خشونت خانگی علیه زنان” بود. این سند نشانگر آغاز جریان قانون گذاری در این حوزه است. طبق گفتۀ مجری جلسه، این سند سه سال است که در جریان تدوین خود به سر برده است و امروز سند نهایی آن ارائه شده است. گروهي متشکل از حقوقدانان، وکلا و جامعه شناسان در تدوین این سند نقش داشته اند. مورد جالب امروز، حضور مهناز افشار بود، او نه به عنوان هنرپيشه بلكه تحت عنوان فعال زنان در نشست حضور يافته بود

پنل اول این جلسه با شرح کلی در مورد متن لایحۀ پیشنهادی آغاز شد. کیان ارثی،علم، مینویی و قوشه از وکلای دادگستری و تدوینگران این لایحه بودند که ویژگی ها و رویکردهای لایحه را تبیین کردند. مریم کیان ارثی، مجری پنل اول با بیان اینکه هیچ قانون مدونی در این حوزه وجود ندارد و حتی قوانین جزائی نیز جرم انگاری لازم در این مورد را انجام نداده اند گفت: «۶۶ درصد زنان ایرانی از ابتدای زندگی زناشویی خود حداقل یک بار مورد خشونت خانگی قرار گرفته اند. حدود ۷۰ درصد آزارهای جنسی نسبت به دختران بوده است و ۵۰ در صد از آن از سوی خانواده صورت گرفته است. این خشونت ها حتی نسبت به زنان باردار هم اعمال شده است.» او در ادامه اضافه کرد:«حفظ ارزش های خانوادگی یک ضد ارزش است که به عنوان یک ارزش در جامعۀ ما شکل گرفته است. تصویب این قانون یک تکلیف اخلاقی و انسانی است و تیم تدوین لایحه ۵۰۰ ساعت برای آن وقت صرف کرده اند. رویکرد حاکم بر این لایحه حمایت بلاواسطه از خشونت دیده گان است. خشونت خانگی در عین خانگی بودن، امر خصوصی نیست؛ بلکه امر عمومی است و باید از طریق آموزش و تقنین کنترل شود. کیان ارثی در پایان صحبت های خود به چالش های تدوین لایحه اشاره کرد و عدم دسترسی به منابع و امکانات مالی و اطلاعاتی لازم را بزرگترین چالش دانست. همچنین وی اضلفه کرد: مشارکت جامعه و تصمیم سازی عمومی شرط تحقق منع خشونت خانگی علیه زنان است.»

در ادامه عَلَم به تبیین فصل اول لایحه پرداخت. او گفت:«فصل اول مربوط به تعاریف است و بزرگترین چالش آن دامنۀ تعریف و دایرۀ شمولیت افراد بود. او در تبیین ویژگی های این فصل گفت: گنجاندن خشونت خانگی و تحمیل روابط جنسی از ویژگی های مهم این قانون است. خشونت در این قانون انواعی دارد؛ خشونت جسمی، جنسی، شرافتی و … . خشونت شرافت همان خشونت اجتماعی است که ما ایرانیان در برخی مناطق کشور از وجود گستردۀ آن رنج می بریم.»

لزوم اقدامات حمايتي-ترميمي

فصل دوم لایحه مربوط به سازوکارهای حمایتی این قانون است که خانم مینویی به تبیین آن پرداخت. او در مورد رویکرد حاکم بر لایحه گفت:«مبانی رویکرد حاکم بر لایحه پیشگیرانه، حمایتی، ترمیمی و اقدام مثبت است. اقدامات پیشگیرانه در سه سطح عمومی، انتخابی و اختصاصی در نظر گرفته شده است. اقدامات پیشگیرانۀ عمومی به طور خاص از طریق صدا و سیما انجام می گیرد. پیشگیری انتخابی را از طریق قضات و مأموران می توان صورت داد و پیشگیری انتخابی را از طریق سازمان های مردم نهاد. او در ادامه به چگونگی تأمین اقدامات حمایتی، اقدامات ترمیمی و اقدامات مثبت پرداخت و توانمندسازی بزه دیده، مشاوره دادن به آنها، تأسی خانه های امن، آموزش بزهکار و بزه دیدۀ خشونت و همچنین ایجاد شعب تخصصی رسیدگی به خشونت های خانگی را به عنوان مصادیق اصلی این اقدامات ذکر کرد.»

لزوم به كار گيري مقامات قضايي زن

قوشه آخرین سخنران پنل اول بود که فصل سوم و فصل چهارم لایحه را شرح داد. فصل سوم و فصل چهارم به آیین دادرسی و سازوکار های حمایتی قانونی-قضایی و همچنین جرایم و مجازات ها است. قوشه در ابتدای بحث خود گفت: «سرعت در رسیدگی، به کار گیری مقامات قضایی زن در دادسراها و ظابطین قضایی زن، تأسی واحد ویژه منع خشونت در هر حوزۀ انتظامی و پیشبینی قرار های حمایتی فوری در جرایم مشهود خشونت خانگی از جمله ویژگی های این دو فصل اند. او در ادامه بیان کرد:«معمولا بزه دیدگان به علت شرایط مالی بد، خشونت های خانگی را گزارش نمی کنند. چراکه از نظر مالی به شوهرانشان وابسته اند و درصورت دستگیری شوهرانشان از تأمین مالی آنها محروم می شوند.» او در ادامۀ مباحث خود به مواردی مانند جدا کردن یارانه زنان بزه دیده خشونت خانگی از بزهکاران که سرپرست آنان اند و همچنین پرداخت نفقه بدون تمکین زن بزه دیده اشاره کرد که از قواعد پیشبینی شده در این لایحه اند. همچنین او به معافیت قربانیان خشونت خانگی از پرداخت هزینه دادرسی نیز اشاره کرد.»

مهناز افشار: منع خشونت عليه زنان يك هدف متعالي است

در میان حضار جلسه، شخصیت های سیاسی و هنری مانند مصطفی کواکبیان و مهناز افشار نیز حضور داشتند. مجری جلسه این دو نفر را برای سخنرانی دعوت کرد و آنها نیز به نوبت ایده هایی را در این مورد ابراز کردند. مهناز افشار گفت که منع خشونت علیه زنان یک هدف متعالی است و برای دسترسی به آن خوب است تا اختلاف نظر ها را کنار بگذاریم. همچنین او با اشاره به اینکه دختربچه ای کوچک دارد، گفت که مشغله های روزانه نباید موجب فراموشی نقش مادری گردد و من باید این جلسه عالی را ترک کنم و بعد از ساعت ها که در کنارش نبوده ام به او برسم. مصطفی کواکبیان نیز بعد از اشاره به سالگرد دوازده بهمن و اهمیت هردو ویژگی جمهوریت و اسلامیت نظلم، دو قول مهم داد. یکی مبنی بر حمایت به منظور ایجاد یک تشکل به منظور پیگیری مسائل خشونت خانگی علیه زنان و دومی اینکه فضایی را ایجاد خواهم کرد که نویسندگان این لایحه با شورای نگهبان ارتباطات مطلوب بگیرند.

از ترس شوهر به كلانتري نمي روند

پنل دوم این نشست با عنوان خلا های موجود و ضرورت قانونگذاری آغاز شد و یک فعال اجتماعی زنان، یک جامعه شناس و یک حقوقدان جزا و جرم شناسی به ارائۀ مباحثی نظری پرداختند. لیلی ارشد فعال حوزۀ زنان بود که داده های تجربی را تشریح کرد. او گفت:«حمایت های قانونی کمی در مورد منع خشونت خانگی علیه زنان دیده می شود. پزه دیدگان در این مورد آموزش لازم را نمی بینند. وقتی از پلیس و یا اورژانس اجتماعی کمک می خواهیم اعلام می کنند که ما اجازه ورود به خانه و خانواده را نداریم. بیش از یکی دو روز طول می کشد تا مجوز بگیرند و بعد از این مدت سوژه مورد نظر از دست میرود و دیگر قابل دستگیری و پیگیری نیست. چهار سال است که لایحۀ حمایت از کودک و خانواده در صحن مجلس خاک می خورد.» او در ادامه به آسیب های پنهانی اشاره کرد:«زنان بزه دیده از ترس شوهران بزه کار خود به کلانتری ها و دادگاه ها اعلام شکایت نمی کنند. با کودکانی روبرو هستیم که مورد لواط قرار می گیرند و پیگیری این موارد از نظر قانونی و عملیاتی واقعاً سخت است. نبود قوانین حمایتی کار را سخت کرده. بسیاری از قربانیان، بیمه و دفترچه بیمه ندارند، خانه امن برای اسکان دادن آنها نداریم. کودکان و زنان بزه دیده به علت نا امنی خانه از خانه فرار می کنند و وقتی دستگیر می شوند و به خانه باز گردانده می شوند باز هم به دلیل نا امنی خانه از آن فرار می کنند.»ژ

خشونت خانگي يك مساله اجتماعي است

ابراهیمی جامعه شناسی بود که از زاویۀ علم جامعه شناسی خشونت خانگی علیه زنان و لایحۀ منع آن را مورد تحلیل قرار داد. او با اشاره به اینکه خشونت خانگی علیه زنان یک مسأله اجتماعی است گفت: خانواده یک نهاد اجتماعی است و نظم اجتماعی ایجاب می کند که مورد تجاوز و تعدی قرار نگیرد. خانواده نهادی است که هنوز کارکرد عاطفی خود ررا حفظ کرده است و به لحاظ فرهنگی مهمترین نهاد است. خشونت در خانواده به عنوان یک امر خصوصی دیده می شود و این موجب می گردد که قانون و دادگاه ها از ورود به آن ابا دارند. اما این اشتباه است؛ خشونت خانگی علیه زنان یک امر عمومی است و قانونگذار و دادگاه ها باید به آن ورود کنند. بخشی از واقعیت ها پنهان اند و به عنوان آمار پنهان در نظر گرفته می شوند. بسیاری از این خشونت ها پنهان می ماند. سیستم های حمایتی لازم برای آشکارسازی آنها وجود ندارد. او در ادامه به تأثیر و تأثر متقابل خشونت خانگی با جامعه اشاره کرد و گفت: «خشونت در چارچوب خانواده باقی نمی ماند؛ بلکه، در تأثیر و تأثر متقابل نسبت به جامعه بازتولید می شود. این خشونت به جامعه سرایت می کند و مجدداً با حوزه خانواده وارد می شود. او در نقد و تحلیل لایحه منع خشونت خانگی علیه زنان به چند مورد اشاره کرد: اسناد قانونی باید معطوف به واقعیت باشند تا کارایی لازم را داشته باشند.»

خشونت خانگی از پیش از تولد وجود دارد

در پایان نشست، دکتر مشکانی حقوقدان جزا و جرم شناسی به ابعاد جرم شناسانه خشونت خانگی علیه زنان پرداخت. او گفت:«خشونت خانگی علیه زنان حتی از پیش از تولد وجود دارد. اینکه پدر و مادر ها از قبل از تولد فرزندانشان از روش های جنسیت گزینی استفاده می کنند تا فرزند پسر بدنیا بیاورند خود نوعی خشونت است. بسیاری اط عرف ها و سنت ها خشونت را تداوم می بخشند. آسیب پذیری زنان و بیباکی مردان در خشونت خانگی، موجبات درماندگی خودآموخته زنان بزه دیده را فراهم می کند. زنان در حوزه های مشارکتی یا نقشی ندارند یا اگر هم دارند تحت کنترل هستند و این به خشئنت دامن می زند. فقدان قوانین یا وجود قوانین بد به خشونت خانگی دامن می زند. زنی که مورد خشونت قرار می گیرد، خانواده و جامعۀ خود را نیز تحت تأثیر این بزه دیدگی قرار می دهد و خشونت بازتولید می شود. پیامد خشونت خانگی علیه زنان، بیماری های مقاربتی، افسردگی، فقر، فحشا و مواردی از این دست است.» او در پایان به محتوای اسناد بین المللی اشاره کرد و سه ویژگی آن را تشریح کرد:«دولت های عضو مکلف اند در مورد منع خشونت خانگی قانون گذاری کنند و اجرای این قوانین را تداوم بخشند. دولت ها باید زنان را در دسترسی به مراجع قضایی و نهاد های مددکاری توانمند کنند و همچنین هیچ خشونت خانگی نباید بدون کیفر باقی بماند. او همچنین اضافه کرد که هدف از منع خشونت خانگی علیه زنان تنها کیفردهی به بزه کار نیست؛ بلکه، حمایت از بزه دیده هدف اصلی آن است.»

* این مطلب پیش تر در داتیکان منتشر شده است.

گزارش مراسم رو نمایی کارزار

هرکسی می‌تواند به «کارزار منع خشونت خانوادگی» بپیوندند

کارزار منع خشونت خانوادگی:  در روز برفی و سرد پنجشنبه ۴ آذر، نشست «منع خشونت خانوادگی علیه زنان» دل‌های بسیاری را گرم کرد.

در ابتدای این برنامه که از ساعت ۴ تا ۷ عصر برگزار شد،صدیقه پاک‌ضمیر مجری برنامه به مناسبت ۲۵ نوامبر شعری از سیمین بهبهانی خواند و تاریخچه خشونت علیه زنان را که بر اساس تلاش و جسارت خواهران میرابال که در این روز توسط عوامل تروخیو، دیکتاتور دومینیکن کشته شدند، بیان کرد. این برنامه در دو پنل برگزار شد. در پنل اول زیبا جلالی، زهرا مینویی و لیلی ارشد از منشأ و عوامل خشونت علیه زنان سخن گفتند و در پنل دوم شهلا انتصاری، احترام عشقی و شهلا هویدا از تجارب زیسته در زمینه خشونت علیه زنان گفتند.

خشونت امری ذاتی نیست

زیبا جلالی ناشر و فعال حقوق زنان درباره منشأ و عوامل خشونت خانوادگی صحبت کرد، وی که در ابتدا از برگزاری چنین گردهمایی بعد از مدت‌ها ابراز خرسندی کرد، اشاره داشت: «ما امروزه بیش از پیش با یک جهان ترسیده مواجه هستیم، ریشه بروز خشونت‌ها قابل پیش‌بینی و شناخته شده نیست. خشونت جغرافیا و سن و طبقه اجتماعی نمی‌شناسد و هیچکس نمی‌تواند ادعا کند که مورد خشونت قرار نگرفته است. خشونت امری ذاتی نیست بلکه انسان آن را یاد می‌گیرد. خشونت خانوادگی سرچشمه خشونت در جامعه است.»

وی در ادامه خاطر نشان کرد که در پدیده خشونت عادت‌پذیری وجود دارد، به این معنا که خشونت گر و خشونت دیده به این امر عادت می‌کنند. برای جلوگیری از خشونت باید ریشه‌های آن آشکار و راهکارهایی برای جلوگیری از رواج آن پیدا شود و در این راه نیاز است تا با نهادها چاره‌جویی و همفکری شود.

جلالی با اشاره به مراحل چهارگانه جلوگیری از خشونت که شامل ایجاد حساسیت، آگاهی، خودآگاهی و مرحله اقدام عملی است؛ جامعه ایران را در مرحله چهارم دانست. او با استناد به تحقیقات خود در مرکز پژوهش‌های مطالعات زنان ابراز داشت: «۲۰ سال پیش پدیده خشونت خانوادگی در میان زنان امری شخصی بود و به حوزه خصوصی مربوط می‌شد. در واقع فرد خشونت دیده از خشونت‌گر حمایت می‌کرد و خشونت را ناشی از کوتاهی خود می‌دانست. در این مرحله فرد در مرحله پیشاحساسیت است که خشونت را درک نمی‌کند.»

این فعال حقوق زنان در ادامه گفت: اما پس از گذراندن این مراحل، با ورود به مرحله چهارم، ساز و کار قانون اهمیت می‌یابد و نیاز به اقدام عملی احساس می‌شود. وی سپس ریشه‌های خشونت را مطرح کرد و منشأ خشونت خانوادگی را در چهار عامل نهفته دانست: مردسالاری، فرهنگ خانواده، نظریه‌های آموزش اجتماعی و نظریه‌های سوسیوبیولوژیک.

پنهان بودن خشونت در میان خانواده‌ها موجب شده است که امر خشونت تکرار شدنی باشد

زهرا مینویی وکیل و حقوقدان دومین سخنران این برنامه بود. وی در ابتدای سخنان خود اشاره کرد که باتوجه به اینکه اکنون تعاریف خشونت تقریبا برای همگان محسوس است بهتر است به قوانین موجود در این حوزه پرداخته شود. مینویی اعلام کرد: «زمانی که زنی خشونت‌دیده به مرجع قضایی مراجعه می‌کند، مرجع قضایی به سراغ قانون جزا می‌رود اما قانون قضا به سمتی پیش نرفته است که از زن حمایت کند، جراحتش را ترمیم کند و او را به جامعه بازگرداند.»

این وکیل دادگستری افزود: در نهایت زمانی که زنی برای خشونت به دادگاه مراجعه کند نهاد قانون‌گذاری اگر قصد حمایت هم داشته باشد دستش بسته است. در مقایسه با نزاع خیابانی که قوانین برای آن محسوس است، برای خشونت خانوادگی در دادگاه نیاز به دو شاهد است که در همان ابتدا موجب می‌شود که پرونده به علت خانگی بودن بسته شود. در واقع در همان ابتدای پروسه شکایت، کلانتری از زن می‌خواهد که از حق خود بگذرد و سعی در قانع کردن او می‌کند. در بسیاری موارد نیز اگر همسایگان یا فردی دیگر قصد شهادت دادن داشته باشد، با موانع بسیاری مواجه می‌شود.

مینویی اشاره داشت که در بسیاری از مواقع شرایط موجب می‌شود زنان خشونت دیده شکایت نکنند و ما با آمار واقعی در این زمینه مواجه نشویم. او ابراز داشت: «در پرونده‌های طلاق سوء رفتار آقایان از راهکارهای طلاق برای زنان است اما برای مثال زمانی که زن از تحقیر شکایت می‌کند، دادگاه از او شاهد می‌خواهد. در خصوص خشونت جسمی نیز وضع به همین منوال است.»

این فعال حقوق زنان در ادامه با آوردن مثال‌هایی از موکلان خود اشاره کرد که گاهی زن به علت درخواست رابطه جنسی نامتعارف از سوی شوهر، قصد طلاق داشته است اما به علت نداشتن شاهد پروسه  شکایت وی با مشکل مواجه شد.

مینویی در ادامه گفت: به دلیل وجود چنین خلأهای قانونی نیازمند راهکارهایی هستیم که به بهبود وضعیت زنان کمک کنند. فقدان قانون موجب می‌شود امر خشونت در میان خانواده‌ها ادامه یابد. پنهان بودن خشونت در میان خانواده‌ها موجب شده است که امر خشونت تکرار شدنی باشد. به همین دلیل گروهی از وکلا زمانی که قانون منع خشونت خانوادگی در کشورهایی همچون کشور همسایه ترکیه را دیدند، احساس نیاز به تدوین چنین قانونی را کردند. این وکیل دادگستری در خاتمه سخنانش گفت «به طور قطع تصویب چنین قانونی زمان‌بر است اما تا کنون وکلا این قانون را تدوین کرده‌اند  و از این به بعد نیاز به تلاش جامعه مدنی است تا با گرفتن نظرات متخصصان  آن را به دولت ارائه کنند. در بسیاری مواقع فرد نمی‌داند که در معرض خشونت قرار گرفته است، برای مثال فرد نمی‌داند که نفقه به او پرداخت نشده است، به همین دلیل باید به زنان جامعه آگاهی داده شود تا آنان حقوق خود را مطالبه کنند. حتی پزشکان و بیمارستان‌ها نیز از دیگر گروه‌هایی هستند که با زنان خشونت‌دیده برخورد می‌کنند ولی به علت نبود دستورالعمل جامعی در این زمینه این امر را به مرجعی گزارش نمی‌کنند.»

در ادامه صدیقه پاک‌ضمیر از مینویی سوال کرد که آیا در قوانین ایران زن تنها  می تواند خشونت در برابر همسر را گزارش ‌کند یا این امر درباره پدر و برادر نیز اعمال می‌شود؟ مینویی در جواب گفت: در صورت بروز هرگونه خشونت همچون پدری که دخترش را کتک زده است، نیاز به شاهدانی هست که مسلما با دشواری همراه است و به نتیجه رسیدن پرونده با اما و اگرهای بسیاری همراه است. زنی که در خانه مورد خشونت قرار گرفته است باید همان پروسه‌ای را بگذراند که زن و مردی که در خیابان با یکدیگر دعوا می‌کنند بگذرانند.

بسیاری از افرادی که مرتکب خشونت می‌شوند از خشونت خود آگاهی ندارند

سومین سخنران پنل اول لیلی ارشد مددکار اجتماعی و موسس خانه خورشید بود که در حوزه توانمندسازی زنان بهبود یافته از اعتیاد فعالیت می‌کند. لیلی ارشد از زاویه‌ای دیگر به پدیده خشونت خانوادگی نگاه کرد و به‌عنوان کسی که بیش از ۲۵ سال در حوزه آسیب‌های زنان و کودکان فعالیت کرده است، از اثرات خشونت خانوادگی در جامعه در سطحی گسترده‌تر سخن گفت.

وی اشاره کرد: «امروز نیازهای نوزادان و کودکان نسبت به گذشته از سطح امور مادی و جسمی فراتر رفته است و آن‌ها دارای نیازهای عاطفی، جنسی و اجتماعی بسیاری هستند؛ که کاستی در این امور می‌تواند اثرات متعددی بر روی فرزندان داشته باشد.»

ارشد از تجربیات خود در مواجهه با افرادی که به وی مراجعه کردند، سخن گفت و ابراز داشت: بسیاری از افرادی که مرتکب خشونت می‌شوند از خشونت خود آگاهی ندارند. مردی که برای مشاوره  به من مراجعه کرده بود می‌گفت در دوران کودکی از کتک خوردن مادرش رنج  می‌برده اما الان خودش هم همسرش را می‌زند. از او پرسیدم چرا گفت نمی‌دانم. حتی بعدش پشیمان هم می‌شوم اما نمی‌دانم چرا دچار چنین کاری می‌شوم.

وی ادامه داد: یک علت خشونت این است که انگار ما کار دیگری بلد نیستیم، همه مایی که این جا نشسته‌ایم آموزشی ندیده‌ایم که چگونه با فرزندان خود برخورد کنیم رفتارهایمان همان است که از والدینمان یاد گرفته‌ایم.

ارشد افزود: برای حل این مشکل نیاز داریم نهادهای حمایتی و قانونی داشته باشیم که نوع جدیدی از روابط را بتوانیم ترویج کنیم. کارهای بنیادی باید صورت بگیرد و زیربناها باید تغییر کند.

در مورد اطلاع خشونت به پلیس  گفت که ما موارد را اعلام می‌کنیم  و انها می گویند که ما اجازه ورود به منزل را نداریم. وقتی پلیس دخالت نمی‌کند، قانون حمایت نمی‌کند مجبور می‌شویم به سمت راهکار‌های فردی برویم اما چون مسائل زیاد هست و هزینه‌ها بالا جامعه مدنی به تنهایی از پس آن برنمی‌آید.

ارشد در بخش دیگر سخنانش به قانونی که در سال ۳۰ هجری شمسی در ایران تصویب شده و سالهاست اجرا نمی‌شود اشاره کرد و گفت: براساس این قانون مادر می‌تواند برای فرزندش بدون ازدواج رسمی هم شناسنامه بگیرد. اما مدتی است که به دلایلی اجرا نمی‌شود. این اجرا نشدن سبب می‌شود ما کلی فرزندانی بی‌شناسنامه که از همه چیز محروم می‌شوند داشته باشیم و چطور توقع داریم این بچه‌ها از ما انتقام نگیرند.

ارشد به لزوم گنجاندن آموزش‌های سطح اول و دوم در تمام مقاطع تحصیلی مانند کنترل خشم، مسئولیت‌پذیری… اشاره کرد.

این مددکار در ادامه اشاره کرد: زمانی که واژه «تنبیه» در قانون به صورت دقیق تعریف نشده است، هرکس با توجه به تربیت و آگاهی خود به نحوه متعددی فرزند خود را تنبیه می‌کند؛ بنابراین امروز وقت آن است که تغییر قوانین به نفع گروه‌هایی از جامعه اتفاق بیفتد. در سازمان زندان‌ها و کانون اصلاح و تربیت نیاز به تشخیص مددکار احساس می‌شود ولی این تشخیص به قاضی واگذار شده است. قاضی نیز که با پرونده‌های بسیاری سر و کار دارد، رسیدگی مناسبی به این‌گونه پرونده‌ها نمی‌کند.

این فعال حقوق زنان در ادامه صحبت‌هایش اشاره داشت: انواع خشونت‌هایی که علیه کودکان انجام می‌شود شامل خشونت آموزشی، جنسی، جسمی، روانی و… است. صحبت نکردن با فرزند، تحقیر او، مقایسه فرزند با سایر کودکان همگی از مصادیق خشونت علیه کودکان است. این‌که با دختر ۹ ساله در امور قضایی همچون یک فرد بالغ برخورد می‌شود این امور همگی حکایت از خلأ قانونی دارند. در ایران هنوز قوانین حضانت مشکل دارد و با وجود انواع شوراهای عالی در کشور، همچنان برای کودکان شورای عالی وجود ندارد. بسیاری از افرادی که صاحب فرزند می‌شوند از حقوق فرزندان خود اطلاعی ندارند. لیلی ارشد در پایان سخنانش گفت: «چرا در ایران پیشگیری سطح دوم وجود ندارد؟ ما نیازمند آن هستیم که مددکار اجتماعی در مدرسه فارغ از مدیر و ناظم حضور داشته باشد تا کودکانی را که مشکل دارند شناسایی کرده و به آن‌ها کمک کند. برای اینکه بتوانیم خلأ‌های قانونی را اصلاح کنیم نیازمند بانک اطلاعاتی هستیم که سابقه افراد در آن ثبت شود.»

صدیقه پاک‌ضمیر در تکمیل حرف ارشد اضافه کرد که در ۱۱ سال پیش شورای ساماندهی کودکان کار تشکیل شد که در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد کنسل شد و دوباره در حال احیا است. پاک‌ضمیر اعلام کرد که در سال ۱۳۸۳ پژوهشی در وزارت کشور انجام شد که مطابق با آن ۶۶٫۳ درصد افرادی که مورد پژوهش قرار گرفتند در سال اول زندگی مشترک خود مورد خشونت خانوادگی قرار گرفته بودند.

با پایان سخنان ارشد، پنل اول برنامه پایان یافت.

هرکسی می‌تواند به کارزار منع خشونت خانوادگی بپیوندند

در پنل دوم این مراسم ابتدا سمانه عابدینی از فعالان زنان در مورد کارزار منع خشونت خانوادگی توضیحاتی ارائه داد و در ادامه متن بیانیه کارزار منع خشونت خانوادگی را قرائت کرد.

عابدینی گفت: این کارزار یک حرکت جمعی و مستقل متشکل از فعالان زنان در جهت منع خشونت خانوادگی و تلاش در جهت تصویب یک قانون برای خشونت خانوادگی علیه زنان است. متن ارائه شده در حقیقت یک پیش‌نویس اولیه است که هم کارشناسان باید درباره آن نظر بدهند و هم زنانی که در جای جای ایران با خشونت خانوادگی به اشکال مختلف دست به گریبان هستند. این پیش‌نویس آماده شده است تا با جمع‌آوری نظرات همه زنان و متخصصان بهبود یابد و از دیگر سو تجارب زنان نیز از خشونت‌های خانوادگی جمع‌آوری شود.

این فعال حقوق زنان ادامه داد: از دیگر سو کارزار منع خشونت خانوادگی حرکتی ترویجی و آموزشی به‌منظور آگاهی‌رسانی عمومی است. برای این‌که بیشتر در مورد این کارزار بدانید طرح مفصل آن در کانال این کارزار به آدرسpdvcir@ درج شده است.

عابدینی در مورد نحوه عضویت در این کارزار خاطرنشان کرد: عضویت در کارزار منع خشونت خانوادگی چارچوب ویژه‌ای ندارد بلکه صرفا فعالیت در جهت اهداف کارزار است و هرکسی تمایل دارد می‌تواند پتیشنی که به این منظور راه‌اندازی شده است را امضا کند.

برای محو خشونت باید جامعه مدنی و نهادهای دولتی به کمک کارزار بیایند

سخنران بعدی مراسم شهلا انتصاری مددکار و فعال حقوق زنان بود. انتصاری در ارتباط با فعالیت‌های کارزار گفت: برای این‌که این کارزار پیش برده شود نیاز به حمایت همه فعالان مدنی، تشکل‌های مدنی، کانون وکلا و هنرمندان است تا خشونت در جامعه کم شود چرا که خشونت خانوادگی زمینه‌ساز خشونت‌های دیگر در جامعه هست.

او ادامه داد: همچنین به نمایندگان مجلس هم یادآوری می‌کنیم که به شعارهای انتخاباتی خود پایبند باشند و نهایت همکاری را با فعالان زنان برای تصویب قانون منع خشونت خانوادگی به عمل آورند. در زمینه خشونت خانوادگی خلا قانونی جدی وجود دارد و این مساله نیاز به کمک همه نهادهای مدنی و ارگان‌های دولتی مثل آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، شهرداری و قوه قضاییه دارد و امیدواریم همه این نهادها در این زمینه گام بردارند.

انتصاری همچنین به نبود خانه‌های امن برای زنان خشونت‌‌دیده و پایین بودن آگاهی خانواده‌ها در مورد خشونت خانوادگی اشاره کرد و خواستار صدور مجوز برای نهادهایی شد که تلاش می‌کنند آسیب‌های اجتماعی و خشونت را در جامعه کاهش دهند.

این مددکار به نقش پررنگ مردان برای کاهش خشونت اشاره کرد و گفت برای کاهش خشونت علیه زنان آموزش‌هایی شامل مهارت‌های ارتباطی، ارتباط بدون خشونت در همه مقاطع تحصیلی باید به همه زنان و مردان داده شود.

قتل‌های ناموسی، قسم به طلاق، ازدواج اجباری در کردستان

در ادامه این برنامه احترام عشقی از فعالان زن کردستان و مدیرعامل صندوق زنان روستایی مریوان به توضیح در مورد خشونت‌های خاص در این منطقه علیه زنان پرداخت و گفت: خشونت‌ها در منطقه کردستان متفاوت از مناطق دیگر است. قتل‌های ناموسی رواج بسیاری دارد که توسط افراد درجه‌یک خانواده مثل پدر و برادر یا درجه دوم مثل دایی و عمو علیه زنان رخ می‌دهد؛ و در بسیاری موارد این قتل‌ها به دلایل بسیار واهی است. به‌طور مثال مدتی قبل یک دختر توسط برادرش به دلیل این که شماره یک پسر در دفترچه تلفنش بوده است، به قتل رسید.

چندهمسری، خون‌بس، ازدواج‌های اجباری و قسم به طلاق، ختنه زنان در کردستان وجود دارد. در قسم به طلاق گاه حتی زن نمی‌داند که مرد در معامله‌ای یا بر اثر شوخی یا لجبازی قسم طلاق خورده است. گاهی مرد در معاملات تجاری به طلاق زنش قسم می‌خورد و شورای حل اختلاف نیز زن و مرد را نامحرم اعلام می‌کند. بر اساس قانون اساسی ایران اقلیت‌های دینی و مذهبی در مورد احوال شخصیِ خود باید به رویه و سنت خود عمل کنند. در کردستان بیشتر افراد سنی مذهب هستند و قسم طلاق به لحاظ شرعی درست است.

مدیرعامل صندوق زنان روستایی مریوان در مورد قسم طلاق توضیح داد: مثلا روز عید زن تا دم در خانه پدرش رفته است و مرد به زنش می‌گوید قسم طلاق می‌دهم که پایت را داخل خانه پدرت بگذاری. اگر زن برود بعد از آن به مرد نامحرم است.

او برای نمونه از زندگی زنی گفت که در ۱۴ سالگی به دلیل خشونت‌های نامادری خود ازدواج می‌کند و بعد توسط همسر و همه اعضای خانواده او که با هم زندگی می‌کرده‌اند، مورد خشونت و شکنجه قرار می‌گیرد. شوهر این زن بعدا او را قسم طلاق می‌دهد و شورای حل اختلاف نیز او را نامحرم اعلام می‌کند. اما قاضی دادگاهی که به آن مراجعه شده است چون شیعه بوده است طلاق را به لحاظ قانونی درست نمی‌داند و برای مرد مجازات ۶ ماه زندان، پرداخت ۱۰۰ هزار تومان جریمه با پرداخت همه حق‌وحقوق برای زن تعیین می‌کند. اما متاسفانه همه قضات چنین رویه‌ای ندارند و در این بین زن مورد خشونت‌های مختلفی قرار می‌گیرد.

مدیرعامل صندوق زنان روستایی مریوان ضمن حمایت از کارزار منع خشونت علیه زنان ضمن انتقاد از مرکز نشینان گفت: همیشه ما از شهرهای مختلف به تهران می‌آییم و امیدواریم که دیگر مراسم این کارزار در استان‌های مختلف از جمله کردستان برگزار شود.

او در خاتمه سخنان خود به فعالیت‌های صندوق زنان روستایی اشاره کرد:۱۰ سال قبل که فعالیت خود را شروع کردیم سطح آگاهی زنان بسیار پایین بود و ما شاهد خشونت زن به زن مثل خشونت مادر شوهر به عروس هم بودیم. طی این سال‌ها با برگزاری کارگاه‌های آموزشی مختلف وضعیت اندکی بهتر شده است و در روستاهایی که این کارگاه‌ها برگزار شده است زنان می‌گویند برای مردان ما نیز این کلاس‌ها را برگزار کنید. متأسفانه ما از هیچ جا حمایت نمی‌شویم و گاهی برای برگزاری کلاس‌های مشاوره قبل از ازدواج هم به دلیل مسائل سیاسی که در کردستان هست به ما به سختی اجازه داده می شود این کارگاه ها را برگزار کنیم. این در حالی است که در شهرها و روستاهای نزدیک که توانسته‌ایم کلاس برگزار کنیم خشونت‌ها علیه زنان مثل قتل ناموسی، ازدواج اجباری کمتر شده است اما در روستاهای دورافتاده‌تر که نتوانسته‌ایم به آن‌ها سر بزنیم وضعیت زنان بسیار بد است.

زنانی که خشونت دیده را قضاوت نکنید

شهلا هویدا معلم بازنشسته و از فعالان زن در رشت به خشونت‌هایی که طی ۲۰ سال زندگی مشترک از همسرش دیده بود و در نهایت با تلاش بسیار توانسته است از چرخه خشونت خارج شود، اشاره کرد و تاکید کرد: در ابتدا می‌خواهم بگویم لطفا زنانی که تحت خشونت هستند را قضاوت نکنید. نگویید چقدر خنگ است که در این زندگی مانده است. عوامل زیادی سبب می‌شود که یک زن در زندگی پرتنش باقی بماند و از آن خارج نشود.

او با اشاره به تجربیات خودش و خشونت‌های فیزیکی و روانی که در زندگی زناشویی‌اش متحمل شده است گفت: بعدها که فکر کردم و از خودم می‌پرسیدم من چرا بعد از کتک خوردن به کلانتری نرفتم. متوجه شدم در آن زمان فکر می‌کردم من معلم هستم و کلانتری جای مجرمان است. از طرف دیگر به کلانتری اعتماد نداشتم. ضعف قانون و بند و بسته‌ای ذهنم هم مانع شده بود که از این چرخه خارج شوم. فکر می‌کردم با طلاق ۳ تا بچه من چه خواهند شد؟ وقتی بخواهند ازدواج کنند دیگران چه قضاوتی در مورد آن‌ها خواهند کرد؟ نگاه جامعه به زن طلاق گرفته هم خودش مانعی در این زمینه بود.

این فعال حقوق زنان در ادامه گفت: کبودی‌های تنم کم نشده فقط دیده نمی‌شوند اما جزئی از من شده‌اند. هر وقت در مورد آن‌ها حرف می‌زنم بغض راه گلویم را می‌بندد. به‌هرحال من با هزار ترفند توانستم طلاق بگیرم اما باید باورهای غلط را کنار بگذاریم و سکوت خود را بشکنیم. اگر فکر کنیم با بیان آن ما بی‌آبرو می‌شویم خشونت در حوزه خصوصی باقی می‌ماند و باز تکرار می‌شود. بعضی زن‌ها بعد از جدایی نیز در مورد این که تحت خشونت بوده‌اند، حرف نمی‌زنند.