گردآوری نظرات درباره «پیش نویس قانون منع خشونت خانگی علیه زنان»

خانه اغلب به‌عنوان پناهگاه امن تلقی می‌شود، اما خشونت خانوادگی بخشی از تجربه اغلب زنان است. بر اساس نتایج یک پیمایش ملی که در ۲۸ مرکز استان کشور انجام شد، ۶۶ درصد زنان ایرانی، از ابتدای زندگی مشترکشان حداقل یک‌بار مورد خشونت قرار گرفته‏اند.
خشونت سلامت جسمی، روانی و اجتماعی زنان را به خطر می‌اندازد و اعتمادبه‌نفس و عزت‌نفس آنان را از بین می‌برد. افسردگی، اضطراب، بی‌خوابی، سردرد و دردهای شکمی، بیماری‌های مقاربتی، بارداری و سقط جنین ناخواسته، اقدام به خودکشی و همسرکشی از پیامدهای خشونت خانوادگی است. خشونت مانع فعالیت و مشارکت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی زنان می‌شود.
هم‌اکنون در بسیاری از کشورهای آسیایی از جمله پاکستان، لبنان، افغانستان، مالزی، بنگلادش، فیلیپین، اندونزی، هند، کامبوج، تایلند و ... قانون خاصی برای مقابله با خشونت خانوادگی علیه زنان به تصویب رسیده است. اما در ایران هنوز قانونی برای پیشگیری از خشونت خانوادگی و حمایت از زنان خشونت‌دیده وجود ندارد. از همین رو، جمعی از وکلای دادگستری در تحقیقی بر روی قوانین ۱۸ کشور و بررسی برخی پرونده‌ها و شواهد خشونت خانوادگی در ایران، «پیش‌نویس قانون منع خشونت خانگی علیه زنان» را تهیه کرده‌اند.

در این برگه، برخی سرفصل‌های مهم این پیش‌نویس را نوشته‌ایم. از شما می‌خواهیم تا پیشنهاد خود را در کادرهای مشخص شده، عنوان کنید. بنویسید اگر شما یک زن خشونت‌دیده بودید قانون چطور می‌توانست از شما حمایت کند؟ قانون چطور می‌تواند از زنان خشونت‌دیده ای که شما شاهد اعمال خشونت بر آن‌ها بوده‌اید یا شنیده‌اید محافظت کند؟

تعریف خشونت خانگی

هر نوع آسیب یا صدمه به زنان در رابطه خانوادگی که به دلیل زن بودن فرد رخ دهد.

پیشنهاد شما چیست:

انواع خشونت خانگی

خشونت فیزیکی (جسمی) مانند کتک زدن، پرت کردن اجسام، سوزاندن و هر عملی که به بدن آسیب وارد کند.
خشونت جنسی مانند برقراری رابطه جنسی بدون رضایت یا به اجبار یا با افراد زیر ۱۸ سال و ...
خشونت روانی مانند هرگونه توهین، مسخره کردن، تحقیر، تهمت زدن، تهدید، شکاکی و بدبینی، افشای اطلاعات خصوصی و ...
خشونت اقتصادی مانند محروم کردن زن از مالی که متعلق به زن است یا به‌صورت مشترک است، ندادن نفقه و ...
خشونت اجتماعی به معنای ایجاد محدودیت برای زنان در فعالیت اجتماعی، اشتغال، تحصیل و رفت و آمد یا تصمیم‌گیری به جای فرد برای ازدواج و ...
خشونت‌های عرفی: به جا آوردن سنت‌هایی که به فرد آسیب می‌رساند مانند خون‌بس، ناف‌بری، زن به زن، قَسم طلاق یا هر گونه خشونتی که به نام شرف و ناموس و آبرو صورت می‌گیرد.

پیشنهاد شما چیست:

انواع مجازات

در قانون پیشنهادی انواع مجازات برای کسی که خشونت گرفته است در نظر گرفته شده است که شامل زندان، جریمه مالی، الزام خشونت گر برای شرکت در جلسات مشاوره و همچنین جبران خسارت وارده بر خشونت‌دیده. از طرف دیگر در این پیش‌نویس قانون، در صورت بروز خشونت خانگی زن می‌تواند درخواست طلاق بدهد و به عنوان دلیلی موجه برای طلاق از سوی او در نظر گرفته شود.

پیشنهاد شما چیست:

نحوه رسیدگی

نحوه رسیدگی به خشونت خانگی، با شکایت شفاهی یا کتبی یا تلفنی توسط خشونت‌دیده یا مطلعین از خشونت شروع می‌شود. همچنین رسیدگی سریع و بدون هزینه دادرسی شروع می‌شود. در مرحله رسیدگی قاضی یا بازپرس زن باید حضور داشته باشد. همچنین حضور شاهد الزامی نیست. پلیس در جمع‌آوری مدارک و ادله به خشونت‌دیده کمک می‌کند. حضور مددکار در دادگاه برای همراهی خشونت‌دیده در نظر گرفته شده است.

پیشنهاد شما چیست:

مرجع رسیدگی

دادگاه ویژه با حضور قاضی زن آموزش دیده به عنوان مرجع رسیدگی به خشونت خانگی در نظر گرفته شده است.

پیشنهاد شما چیست:

اختیارات و اقدامات پلیس

در درجه اول واحد ویژه رسیدگی به خشونت خانگی در اداره‌های پلیس وجود داشته باشد. پلیس بدون آنکه نیاز باشد تا حکم قضایی دریافت کند می‌تواند دستورهای حفاظتی را صادر و اجرا کند. از جمله آنکه خشونت گر را بازداشت و از محل زندگی خشونت‌دیده دور کند. در صورت وجود خطر از سوی آزاررسان دستور منع ورود او به خانه یا محل کار یا سایر مکان‌هایی که آزاردیده به آن رفت و آمد ثابت دارد را صادر کند. اگر باز هم خطری برای خشونت‌دیده و فرزندان یا خانواده وی وجود داشت آن‌ها را به خانه‌های امن معرفی و همراهی کند.
از جمله اقدامات دیگر، معرفی خشونت‌دیده به مراکز مشاوره و درمانی و مددکاری،‌ انجام تحقیقات فوری و جمع‌آوری دلایل و شواهد، همراهی خشونت‌دیده در جمع‌آوری وسایل شخصی، حمایت از شهود، فراهم کردن امکان کمک مالی برای خشونت‌دیده (توسط اجبار آزاررسان به پرداخت هزینه‌های خشونت‌دیده یا تأمین آن از طرف صندوق دولتی)، ممانعت از تخریب اموال مشترک خشونت‌دیده است.

پیشنهاد شما چیست:

خانه امن

تهیه خانه امن مستقل که پلیس از آن محافظت می‌کند. آدرس خانه امن مخفی است و پلیس خشونت‌دیده را به آن مرکز معرفی می‌کند.

پیشنهاد شما چیست:

سایر پیشنهاد‌ها:


«درصورتی که تمایل دارید تا نتیجه نظرسنجی به شما اعلام شود ایمیل خود را وارد کنید»

[recaptcha]

قوانینی در باب محافظت زنان در برابر خشونت خانوادگی

در کتابچه و فایل پیش رو، قوانین ۲۰ کشور در رابطه با پیشگیری از خشونت خانوادگی یا به طور کل خشونت علیه زنان آمده است.

قوانین کشورها: ترکیه، افغانستان، لبنان، پاکستان، هند، بنگلادش، مالزی، اندونزی، کامبوج، غنا، آفریقای جنوبی، بوسنی و هرزگوین، لهستان، فرانسه، اتریش، نپال،‌ فیلیپین و تایلند

در فایل پیش رو اطلاعاتی درباره قانون حمایت در برابر خشونت آلمان در مورد خشونت خانگی آمده است.

اطلاعاتی درباره قانون حمایت در برابر خشونت خانگی آلمان

برخی از این متن ها تصویب نشده است از جمله در افغانستان، برخی بیشتر جنبه آموزش دارد از جمله اتریش، برخی آیین نامه ای است از جمله فرانسه. ولی همگی مفادی از قانون را دربردارند که به زنان خشونت دیده کمک کرده و آنها را مورد حمایت قانون قرار می دهند.

 

 

کلیه این قوانین در سایت خشونت بس www.basast.com منتشر شده است.

متن پیش‌نویس قانون منع خشونت خانگی علیه زنان

تدوین: جمعی از وکلای دادگستری و فعالان مدنی

در سال ۹۲ در سر برخی از فعالان زنان و وکلا ایده‌ای شکل گرفت که با توجه به خلأ قانونی در زمینه خشونت خانگی، پیش‌نویس یک قانون در زمینه منع خشونت خانگی از طرف جامعه مدنی تهیه شود. بر همین اساس، برخی قوانین خشونت خانوادگی در کشورهای دیگر ترجمه و در اختیار جمع محدودی از وکلا و فارغ‌التحصیلان حقوق قرار گرفت. قانون هر کشور پس از بررسی در جدولی بر اساس عنوان‌های «مکانیسم‌های حمایتی (اجتماعی)، مکانیسم‌های حمایتی (قانونی-دولتی)، طیف مجازات، انواع خشونت، تعریف قربانی یا بزه‌دیده، تعریف متهم یا بزهکار، نحوه اثبات دعوی، مرجع رسیدگی، نکات مثبت و نکات منفی قانون» مرتب و مجموعا در دفترچه‌ای آماده شد. ایده اولیه این بود که طی کارگاهی چند روزه با وکلا درفت اولیه قانون تهیه شود. بعد در بحث و بررسی با دو گروه فعالان حقوق زنان و کارشناسان اجتماعی این درفت مورد بازبینی قرار گیرد. برفرض در مورد عرف‌های ایران مثل خون بس لازم بود که نظر جامعه‌شناسان مطرح شود. یا در مورد مکانیسم‌های حمایتی نظر روانشناسان و مددکاران لازم بود. برهمین اساس ابتدا جمعی از وکلا و حقوق‌دانان دعوت شدند و طی کارگاهی یک روزه در بهمن ماه ۹۳ سرفصل‌های قانون و مفاد آن را مقوله‌بندی کردند. کارگاه چند روزه تبدیل به کاری دو ساله شد. در مراحلی از این کار دوساله نیز، نظر برخی کارشناسان و فعالان حقوق زنان گرفته شد. در نهایت پیش‌نویس اولیه تهیه و حدود ۸۰ وکیل و حقوقدان برای بار دیگر دعوت شدند. از بین این وکلا، حدود ۲۰ وکیل در یک کارگاه مشورتی نیم‌روزه در رابطه با فصل‌های مختلف پیش‌نویس اولیه گفت‌وگو کردند و نظراتشان مکتوب شد. در تاریخ ۱۲ بهمن، دو روز پس از برگزاری کارگاه مشورتی، پیش‌نویس اولیه «قانون منع خشونت خانگی علیه زنان» توسط تدوینگران آن رونمایی شد.

تدوین‌کنندگان اولیه تلاش داشته‌اند تا با  رویکردی پیشگیرانه، حمایتی، ترمیمی و اقدام مثبت، خلاءهای قانونی در خصوص خشونت خانگی را پوشش دهند. نظر به اهمیت پیشگیری در سیاست جنایی مدرن  سعی شد پیشگیری در سطوح عمومی، انتخابی و اختصاصی مورد توجه قرار گیرد. همچنین تلاش شد پیش‌نویس اولیه به لحاظ ساختاری در برگیرنده حمایت همه جانبه ارگان‌های دولتی مسئول، همسو با سازمان‌های مدنی باشد. به جای تمرکز بر مجازات بزه‌کار با رویکردی ترمیمی تلاش برای التیام‌بخشی بزه‌دیده و مسئولیت‌پذیری بزه‌کار مورد توجه قرار گرفت. ضرورت اقدام مثبت با توجه به عدم دسترسی نابرابر زنان به منابع اقتصادی، قدرت اجتماعی و عدالت به ویژه در فصل سازوکار‌های حمایتی قانونی مورد تاکید قرار گرفت.

هدف از انتشار این متن پیشنهادی، دریافت نظرات حقوقدانان، وکلا، جامعه‌شناسان، روانشناسان، مددکاران اجتماعی، فعالان حقوق زنان، زنان در معرض خشونت خانگی و کلیه علاقمندان است. نتیجه این نظرخواهی (در کنار نظراتی که پیش از انتشار متن دریافت شده است) ممکن است منتهی به چندین نسخه متفاوت از پیش‌نویس اولیه شود. این تفاوت می‌تواند بیانگر مطالبات متفاوت جامعه هدف در زمینه چگونگی برخورد سازمان‌های مسئول و جامعه مدنی برای پیشگیری از خشونت خانگی از دولت و مجلس باشد و در این راستا می‌تواند افکار عمومی را برای حل این مسئله اجتماعی جلب کند.

متن پیش نویس «قانون منع خشونت خانگی علیه زنان» را از لینک زیر دریافت کنید.

پیش‌نویس-قانون-خشونت-خانگی-علیه-زنان

شما هم پیشنهادهای خود را در رابطه با این پیشن‌نویس به ایمیل کارزار ارسال کنید: pdvc.ir@gmail.com